Wordt de stikstofcrisis deze kabinetsperiode opgelost? De helft van de bouw betwijfelt dat ten zeerste, blijkt uit het BouwMonitor-onderzoek van Cobouw en USP. “Ik denk niet dat je een probleem dat in tientallen jaren gecreëerd is, in vier jaar wegpoetst.”
De bouw van duizenden woningen is vertraagd door de stikstofcrisis, bleek onlangs uit data van Cobouw. Ook allerlei infraprojecten liggen stil en iedereen wacht met smart op een uitspraak van de Raad van State over project ViA15. Die kan mogelijk weer schot in de zaak brengen voor meerdere bouwprojecten, maar de uitspraak laat langer op zich wachten dan gepland. Gaat het kabinet de stikstofcrisis de komende vier jaar oplossen? In de bouwwereld zijn de meningen verdeeld, blijkt uit het BouwMonitor-onderzoek van Cobouw en USP. Een derde van de aannemers heeft geen mening, maar bijna de helft denkt niet dat oplossing er deze kabinetsperiode gaat komen.
Uitstoot gebruikersfase
“Of ik er vertrouwen in heb?” Adelbert de Vreese, directeur bij een van de infrabedrijven van Dura Vermeer, moet er even over nadenken. De benoeming van een aparte minister voor Natuur en Stikstof, Christianne van der Wal-Zeggelink, is wel een goede stap, vindt De Vreese. “Maar het is nog geen gelopen race. Al kan ik me niet voorstellen dat er geen oplossing gaat komen voor dit probleem.”
Regionaal ondervindt Dura Vermeer geen hinder van de stikstofcrisis, wel bij grote landelijke infraprojecten en sommige woningbouwprojecten. Het probleem is vooral de stikstofuitstoot in de gebruikersfase, zegt De Vreese. Het bouwen an sich zorgt niet voor veel uitstoot. “Dan kun je dus compleet emissieloos bouwen, maar kan een project nog steeds niet doorgaan.”
Geen visie
Serge Gevaerts, directeur bij ingenieursbureau Akson, heeft wel degelijk last van de stikstofperikelen. Het bedrijf was in opdracht van Rijkswaterstaat en Stedin al druk bezig met de voorbereidingen voor project Ring Utrecht. Dat project is in 2019 stilgelegd. “Wij waren bezig met het verleggen van kabels en leidingen”, vertelt Gevaerts. “Maar het hele team moest in een tempo ontmanteld worden. We hebben de opdracht nog in ons achterhoofd, maar het is heel onzeker of het nog doorgaat.”
Hij heeft er niet zo veel vertrouwen in dat de stikstofcrisis over vier jaar verdwenen is. Dat er nu een minister is aangesteld voor stikstof kan wel helpen, maar: “Ik denk niet dat je een probleem dat in tientallen jaren gecreëerd is, in vier jaar wegpoetst. Ik hoor ook geen visie vanuit het kabinet. Dat ze weten met welk doel ze de komende vier jaar in gaan. Als ze die wel hebben, hebben ze die niet heel helder geformuleerd.”
Kop in het zand
Dat de uitspraak van de Raad van State over stikstof voor een bouwstop heeft gezorgd, is in ieder geval niet de juiste beslissing geweest, vindt Robert Hoekstra, directeur ontwikkeling bij Van de Kolk. De bouw had nooit stilgelegd mogen worden. “Als we allemaal fijn willen wonen, dan moeten er meer woningen komen. Daar moet je in voorzien. Dan kun je niet zeggen: je kunt niet bouwen. Het is een beetje kop in het zand steken.”
Wel heeft Hoekstra er vertrouwen in dat de crisis gaat verdwijnen. Hij ziet dat er wel veel oplossingen worden aangedragen. “Het opkopen van stikstofrechten van boerderijen bijvoorbeeld, mits die stikstofuitstoot er ook echt is”, zegt Hoekstra. “Dat kan best een houdbare oplossing zijn, al zijn alle oplossingen vatbaar voor kritiek. Maar ik heb er wel het vertrouwen in dat het goed gaat komen.”
Krachtige maatregelen
Vooral alle belangen in het dossier maakt het vinden van een oplossing niet makkelijk, denkt Gevaerts. De beste oplossing zou volgens hem zijn om de uitstoot nu direct ver terug te dringen. “De veeteelt en zware industrie dragen veel bij aan de stikstofuitstoot. Maar eerlijk gezegd zie ik niet dat ze de komende jaren echt grote, significante stappen gaan zetten.”Ondanks dat de stikstofcrisis het bedrijf in de weg heeft gezeten, begrijpt Gevaerts wel dat het nodig is om die uitstoot terug te dringen. “Er zijn krachtige maatregelen nodig puur vanuit natuurbehoud om dit op te lossen. Maar dan moet je wel bij de grootste stikstofvervuilers te rade gaan.”
Bron Cobouw
