Zwitserland heeft een sterke veerkracht opgebouwd tegen overstromingen, stormen en andere natuurrampen. Analyse van het Swiss Re Institute toont aan dat extreme hitte die veerkracht op de proef stelt, aangezien het land volgens de Zwitserse Academie van Wetenschappen meer dan twee keer zo snel opwarmt als het wereldwijde gemiddelde. Hitte kan als risicoversterker fungeren en de gezondheid, landbouw, water, energie en infrastructuur beïnvloeden, terwijl het potentieel voor natuurrampen zoals overstromingen toeneemt.
Gianfranco Lot, Country President Zwitserland Swiss Re: “Zwitserland is goed voorbereid op overstromingen en stormen. Maar hitte is een ander soort risico: minder zichtbaar, moeilijker te verzekeren en in staat om risico’s te versterken die het land al goed beheerst. Voor hitte betekent veerkracht schaduw op straat, koele ruimtes in zorginstellingen, veiligere werktijden in de buitenlucht en risicodeling waar schades niet te voorkomen zijn.”
Klimaatgegevens tonen aan dat Zwitserland nu ongeveer 10 tot 15 hete dagen per jaar kent, gedefinieerd als dagen waarop de maximumtemperatuur 30°C of hoger bereikt, vergeleken met ongeveer vijf in 1990. Steden zijn bijzonder kwetsbaar: Zwitserse steden warmen overdag sneller op en koelen ’s nachts langzamer af, met temperaturen die tot 6°C hoger kunnen oplopen dan in de omliggende landelijke gebieden. Langdurige hitte en tropische nachten, waarbij de temperatuur niet onder de 20°C daalt, maken het moeilijker voor gebouwen om af te koelen en voor mensen om te herstellen.
De menselijke impact is misschien minder zichtbaar dan beschadigde gebouwen of ondergelopen kelders, maar kan ernstig zijn. Extreme hitte verhoogt het risico op hitteberoerte, uitdroging, cardiovasculaire belasting en verergering van luchtwegaandoeningen, met name bij ouderen en mensen met reeds bestaande aandoeningen. De Europese hittegolf van 2003 verhoogde de Zwitserse sterfte met ongeveer 1,5% dat jaar, wat aantoont hoe snel hitte de gezondheid kan beïnvloeden en de zorgsystemen onder druk kan zetten.
Hitte verandert ook de bekende risico’s van natuurrampen. Overstromingen blijven het belangrijkste verzekerde natuurrampenrisico in Zwitserland en zijn verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de gemiddelde jaarlijkse, naar risico genormaliseerde, verzekerde schades, zo blijkt uit gegevens van het Swiss Re Institute. Na perioden van intense hitte kunnen droge bodems minder water absorberen, waardoor de kans op plotselinge overstromingen toeneemt bij hevige regenval. Droogte kan gewassen kwetsbaarder maken voor hagelschade, terwijl stijgende temperaturen en het ontdooien van de permafrost de hellingen in de Alpen kunnen destabiliseren. De rots- en ijslawine in Blatten in mei 2025 veroorzaakte een verzekerde schade van CHF 320 miljoen (347 miljoen euro) en illustreert hoe chronische veranderingen nu al invloed kunnen hebben op het risicolandschap dat gepaard gaat met ernstige schadegevallen.
Lokale maatregelen bepalen de hittebestendigheid
Zwitserland beschikt al over belangrijke basisvoorzieningen, waaronder hittealarmen, hitte-indicatoren voor steden en beschermingsmaatregelen voor kwetsbare personen. Omdat veel woningen, scholen, zorginstellingen en werkplekken zijn ontworpen voor koelere omstandigheden, moet de aanpassing lokaal plaatsvinden, in samenwerking met gemeenten, gezondheidsdiensten, infrastructuurbeheerders, noodplanners en anderen.
In Zwitserse gemeenschappen krijgt aanpassing al vorm door middel van ruimtelijke ordening, herinrichting van openbare ruimtes, meer schaduw en water, onverharde oppervlakken en hittebewuste stadsontwikkeling.
De Sigma Insights 06/2026, getiteld “Warming Switzerland: supporting our community to thrive in a hotter future”, is here te vinden.
