De delen van de wereld die worden getroffen door gewapende conflicten zijn in slechts drie jaar tijd met 65% gegroeid, waarbij het Midden-Oosten en Oekraïne het meest te lijden hadden onder oorlogen, maar Afrika ten zuiden van de Sahara de grootste uitbreiding kende, zo komt naar voren uit een marktinventarisatie van Verisk Maplecroft, volgens wie, hoewel de toeleveringsketens zijn beïnvloed, de blootstelling van bedrijven aan conflicten momenteel beperkt is.
Uit onderzoek voor Verisk Maplecroft’s Conflict Intensity Index, die de ernst en omvang van gewapende conflicten in 198 landen meet, blijkt dat het gebied dat momenteel getroffen wordt door conflicten gelijk is aan 4,8% van de wereldwijde landmassa op 6,15 miljoen km2. Dit is bijna twee keer zo groot als India en gestegen van 2,8% drie jaar geleden.
In zevenentwintig landen – waaronder Ecuador, Colombia, India, Indonesië en Thailand – is het risico op de index sinds 2021 aanzienlijk toegenomen, terwijl zes landen in het Midden-Oosten nu tot de tien landen met het hoogste risico behoren. Israël, de Palestijnse gebieden, Libanon, Syrië en Jemen behoren nu allemaal tot de tien landen met het hoogste risico wereldwijd op de conflictintensiteitsindex.
De grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne is een andere oorzaak van de wereldwijde toename van conflicten. Het deel van het Oekraïense grondgebied waar gevochten wordt, is sinds februari 2022 gestegen van minder dan 8,6% naar 70,5%. Misschien nog verrassender is dat de hoeveelheid Russisch grondgebied dat getroffen is door conflicten in dezelfde periode meer dan vertienvoudigd is.
Maar Afrika bezuiden de Sahara heeft een grotere uitbreiding van conflicten gezien dan welke andere regio ook. Volgens Maplecroft beslaan de door conflicten getroffen gebieden in de Sahel en Oost-Afrika nu ongeveer 10% van de totale landmassa van Afrika ten zuiden van de Sahara of 2,5 miljoen km2, meer dan tien keer de grootte van het Verenigd Koninkrijk. Dit jaar zal het aantal dodelijke slachtoffers van gevechten in de ‘conflictcorridor’ in Afrika met meer dan 50% toenemen ten opzichte van 2021.
Uit het onderzoek blijkt dat de escalatie het meest uitgesproken is in Burkina Faso, waar 86% van het land nu verwikkeld is in een conflict tussen staatstroepen en militanten. In de afgelopen drie jaar zijn de conflictgebieden van de burgeroorlogen in Soedan en Ethiopië met respectievelijk meer dan 20% en 30% uitgebreid, terwijl gewapend geweld in Nigeria nu 44% van het grondgebied treft.
Naast Afrika dragen ook andere, minder bekende conflicten bij aan de opleving. De burgeroorlog in Myanmar, die woedt sinds de staatsgreep van 2021, heeft de Zuidoost-Aziatische staat doen stijgen van de 19e naar de op een na slechtst presterende staat op de conflictintensiteitsindex. Haïti en Ecuador hebben ook een vergelijkbare verslechtering op de index laten optekenen door het toenemende bendegeweld, dat is geëscaleerd van criminaliteit naar het uitroepen van interne conflicten.
Volgens Verisk Maplecroft heeft het intensiveren van wereldwijde conflicten een groot aantal gevolgen. “Van de wijdverspreide menselijke kosten, toegenomen migratie en de verbreding van geopolitieke breuklijnen, tot de schadelijke economische gevolgen en bedreigingen voor de internationale handel en toeleveringsketens, de gevolgen van de opleving van conflicten zijn wereldwijd aanzienlijk”, zegt Hugo Brennan, Director Research bij Verisk Maplecroft.
Vanuit zakelijk oogpunt laten de gegevens van Verisk Maplecroft echter zien dat de blootstelling van bedrijven aan conflicten momenteel beperkt is. De sector met het hoogste risico is olie en gas, maar slechts 3,68% van de activa van de sector is hieraan blootgesteld. Dit zou snel kunnen veranderen als het conflict in het Midden-Oosten escaleert.
Wereldwijde toeleveringsketens blijven meer onder druk staan door conflicten, zoals de verstoring van de maritieme handel over de Rode Zee door de door Iran gesteunde Houthi-rebellen in Jemen en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne hebben aangetoond. En er is “weinig dat erop wijst dat de recente opleving van gewapende conflicten – en alle tragedie en uitdagingen die daarmee gepaard gaan – in 2025 zal verdwijnen, De situatie zou wel eens slechter kunnen worden voordat het beter wordt”, aldus Brennan.
