Het aantal hypotheekbezitters met een verhoogd risico op betalingsproblemen en/of een restschuld is de afgelopen jaren met 63% gedaald. De AFM heeft hypotheekaanbieders in de afgelopen jaren aangespoord om een aanpak te ontwikkelen voor potentieel kwetsbare klanten met een (deels) aflossingsvrije hypotheek. Het blijft noodzakelijk dat hypotheekaanbieders zich ook de komende jaren inspannen om klanten te wijzen op de mogelijke risico’s en hen indien nodig aan te zetten tot actie.
Risico’s bij (deels) aflossingsvrije hypotheken
Zdenka van Schaik (AFM-manager Lenen & Sparen): ‘De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waardeert de inzet van de sector en is tevreden met de behaalde resultaten. Een aflossingsvrije hypotheek biedt in veel gevallen extra financiële flexibiliteit aan huizenbezitters. Het is daarbij belangrijk dat mensen zich er wel van bewust zijn dat ook een aflossingsvrije hypotheek aan het einde van de looptijd moet worden afgelost of geherfinancierd.’
Er zijn huishoudens met een (deels) aflossingsvrije hypotheek die te maken kunnen krijgen met betalingsproblemen. Bijvoorbeeld als de maandlasten stijgen door het einde van de hypotheekrenteaftrek, door inkomensdaling na pensionering of door stijging van hypotheekrentes. Bij (gedwongen) verkoop van de woning kan men te maken krijgen met een restschuld als de verkoopopbrengst lager is dan de uitstaande hypotheekschuld.
Aanpak op maat voor potentieel financieel kwetsbare klanten
Veel aflossingsvrije hypotheken lopen af tussen
2033 en 2038. De AFM heeft hypotheekaanbieders vanaf 2016 aangespoord om een
aanpak te ontwikkelen voor potentieel financieel kwetsbare klanten met een
(deels) aflossingsvrije hypotheek. Alle hypotheekaanbieders hebben voor deze
klanten, met een proactief beheerbeleid, een aanpak op maat uitgerold. Hiermee
worden klanten in staat gesteld om bewuste keuzes te maken en tijdig actie te
ondernemen en problemen aan het einde van de looptijd te voorkomen.
1,68 miljoen klanten zijn benaderd en geïnformeerd
Hypotheekaanbieders hebben sinds uitrol van de
AFM-aanpak in 2019 in totaal 1,68 miljoen klanten met een (deels)
aflossingsvrije hypotheek per brief, telefonisch of on-line benaderd. Bij
370.000 klanten is getoetst of zij de aflossingsvrije hypotheek ook in de
toekomst nog kunnen betalen. Hypotheekaanbieders hebben op deze manier meer
inzicht gekregen in de financiële situatie van klanten. 744.000 klanten hebben
actie ondernomen om hun financiële situatie te verbeteren. Bijvoorbeeld met een
incidentele of periodieke aflossing van hun hypotheek, omzetting naar een deels
aflossende hypotheekvorm of extra sparen. Het aantal klanten met een verhoogd
risico is gedurende het traject met 63% gedaald. Deze daling is deels toe te
rekenen aan de acties die de klanten hebben ondernomen en deels aan de stijging
van huizenprijzen. In een
factsheet (pdf, 577 kB) is het effect van het traject in beeld gebracht.
Doorlopende aandacht door hypotheekaanbieders blijft nodig
De AFM heeft waardering voor de inspanningen van
de hypotheekaanbieders en de behaalde resultaten. Tijdens een
rondetafelbijeenkomst is de aanpak van de afgelopen jaren samen met
vertegenwoordigers uit de sector geëvalueerd. In een
rapport (pdf, 250 kB) heeft de AFM de verkregen inzichten uit
de evaluatie gekoppeld aan de principes voor het gebruik van
consumentengedragsinzichten. De AFM acht het noodzakelijk dat aanbieders
doorlopend aandacht blijven houden voor potentieel kwetsbare klanten. Zeker
wanneer de marktomstandigheden daar aanleiding toe geven.
