| De Nederlandsche Bank verwacht dat in 2020 zowel de consolidatieslag in de verzekeringssector nzal voortzetten maar ook dat nieuwe partijen de markt zullen betreden. Dat schrijft de toezichthouder in een vooruitblik op het toezicht voor dit jaar. “De verzekeringssector in Nederland staat voor veel uitdagingen, wat ook zijn weerslag heeft op het toezicht van DNB. Prioriteit van het toezicht ligt vooral op de beheersing van de risico’s waar verzekeraars nu mee te maken hebben, in het bijzonder de lage renteomgeving, risico’s samenhangend met technologische ontwikkelingen en de mate waarin verzekeraars inspelen op de veranderingen in hun omgeving. De herziening van het Europese wetgevend kader voor verzekeraars (Solvency II) zal hierbij ook haar schaduw vooruit werpen. De huidige economische omstandigheden, digitalisering en de verduurzaming van de samenleving maken“volgens de toezichthouder dat verandering in de sector nodig is. “Dit uit zich onder meer door een aantal belangrijke consolidatiebewegingen, maar ook in nieuwe toetreders tot de markt. DNB verwacht dat deze beweging zich in 2020 zal voortzetten. Dit wordt ook zichtbaar in een toegenomen belangstelling van buitenlandse private equity gerelateerde aandeelhouders in Nederlandse (levens)verzekeraars. Waarbij DNB haar vvgbinstrument inzet om de belangen van (Nederlandse) polishouders zo veel als mogelijk te beschermen. Daarbij heeft DNB ook aandacht voor het verandervermogen en risicomanagement van verzekeraars en acht zij het van bijzonder belang dat verzekeraars zowel de zogenoemde fysieke als transitierisico’s samenhangend met klimaatverandering goed beheersen.” |
Lage rente
De lage, en op dit moment vaak negatieve rente, is al geruime tijd een belangrijke uitdaging voor verzekeraars. In de eerste plaats maakt dit het beleggingsbeleid van verzekeraars uitdagend en is er een risico dat het risicoprofiel van verzekeraars verslechtert wanneer zij meer in risicovollere activa gaan beleggen. In de tweede plaats is er het risico dat de economische solvabiliteit van verzekeraars – dat wil zeggen de solvabiliteit zonder toepassing van de zogenoemde UFR en VA uit Solvency II – dusdanig onder druk komt, dat verzekeraars in zwaar weer weinig of geen mogelijkheden hebben om, bijvoorbeeld, verplichtingen over te dragen of balansrisico’s te mitigeren. Dit risico speelt vooral bij verzekeraars met langlopende verplichtingen die relatief erg rentegevoelig zijn (bijvoorbeeld levensen uitvaartverzekeraars). Beheersing van deze risico’s staat hoog op de agenda van DNB.
Digitalisering
Een speerpunt in het toezicht is ook de impact van technologische innovatie in de verzekeringsbranche. Technologische innovatie biedt verzekeraars in de eerste plaats kansen voor verdere productontwikkeling en procesoptimalisatie, maar kan ook risico’s opleveren.” Het is van belang dat verzekeraars technologische ontwikkelingen die gevolgen kunnen hebben voor hun bedrijfsmodellen in beeld hebben en daar adequaat op anticiperen. Technologische ontwikkelingen maken verzekeraars ook kwetsbaar voor risico’s op het gebied van de uitbesteding van diensten aan derde partijen, hacking en reputationele vraagstukken (denk aan het gebruik van artificial intelligence)”, aldus DNB.
Naast de reguliere toezichtprogramma’s, alsook de beoordeling van eventuele vvgb-en vergunningsaanvragen, zal DNB door middel van themaonderzoeken een aantal belangrijke uitdagingen in de sector adresseren. In 2020 zal DNB het eigen risicobeheer van verzekeraars, in het kader van de zogenoemde 2e pijler van Solvency II, nader onderzoeken. Daarbij wordt de nadruk gelegd op hoe verzekeraars omgaan met klimaatrisico’s, ICT-risico’s en de effecten van de langdurig lage rente. Bedoeling van dit themaonderzoek is ook om een gestructureerd proces in te regelen met betrekking tot de beoordeling van het risicomanagement van verzekeraars, waarbij onder meer de Own Risk and Solvency Assessment (ORSA), kapitaal- en dividendbeleid in onderlinge samenhang worden beoordeeld.
In 2019 is DNB gestart met een themaonderzoek om de zogenoemde Voorbereidende Crisisplannen (VCP’s) te beoordelen. Deze dienen verzekeraars op te stellen in het kader van de Wet herstel en afwikkeling van verzekeraars, die per 1 januari 2019 in werking is getreden. Dit themaonderzoek wordt in 2020 voortgezet.
Internationale samenwerking
De EU toezichthouder pensioenfondsen en verzekeraars (EIOPA) zet steeds meer in op convergentie van het Europese toezicht op verzekeraars. DNB steunt dit en draagt hier actief aan bij, ook in 2020. Belangrijke onderwerpen daarbij zijn bijvoorbeeld het toezicht op interne modellen, operationele- en cyberrisico’s, toezicht op grensoverschrijdende activiteiten en het gebruik van data/technologie door de nationale toezichthouders. Zo zal DNB in nauwe afstemming met EIOPA uitgangspunten voor het toezicht op interne modellen opstellen.
Met de goedkeuring van het zogenoemde reference ICS (International Capital Standard) door de IAIS, de mondiale organisatie van verzekeringstoezichthouders, zijn de eerste stappen gezet naar mondiale kapitaalstandaarden voor verzekeraars. Vanaf volgend jaar zullen in ieder geval de grote verzekeraars hiermee te maken krijgen. Dit geldt ook voor een nieuw kader dat de IAIS heeft goedgekeurd om systeemrelevantie van verzekeringsactiviteiten te monitoren en te beoordelen.
