Psycholoog Ciaran van Stee, paramedisch adviseur Hedi de Leeuw en fysiotherapeut Miloe Bazen hebben een buitengewone belangstelling voor LTHH. Niet alleen omdat naar schatting 85.000 mensen per jaar de spoedeisende hulp bezoeken met een traumatisch hoofdhersenletsel. Maar vooral omdat 20-25% van de mensen langdurige klachten houdt en dat steekt een spaak in het wiel van het leven. De collega’s van DBC weten dat de juiste hulp op het juist moment zorgt voor herstel. En dát willen ze bieden. Om nog beter te begrijpen welke behandeling écht helpt, doen deze collega’s onderzoek naar LTHH en volgen ze de resultaten die cliënten in hun DBC-traject boeken. Vanwaar die bevlogenheid en wat kunnen ze nu al over zeggen over het onderzoek?
Wat werkt écht bij LTHH?
Die vraag krijgen we regelmatig uit de markt. Want DBC heeft in de afgelopen jaren veel kennis vergaard op het gebied van aanhoudende hoofd- en nekklachten. Veel oefeningen en therapieën die we toepassen, werken en zijn ook inzetbaar ten behoeve van cliënten met LTHH. Met dit literatuur- én praktijkonderzoek brengen we de wetenschappelijke kennis en best practices uit de praktijk bij elkaar. DBC staat niet voor niets voor Documentation based care en doet de dingen die ze doet bij voorkeur evidence based. Met het onderzoek toetsen we welke aanpak aantoonbaar effectief is. Wat als een paal boven water staat en wordt bevestigd door wetenschappelijk onderzoek is: actieve oefentherapie draagt bij aan herstel.
LTHH specialisten
De onderzoekers zijn onder andere geïnspireerd door LTHH-specialisten dr. Hella Thielen van de VU in Leuven, Prof. dr. Joukje van der Naalt en dr. Bram Jacobs vanwege hun diepe kennis van traumatisch hersenletsel. In het onderzoek gebruiken ze onder andere de Messy-vragenlijst die Thielen ontwikkelde. Die vragenlijst meet de mate van prikkelgevoeligheid (bijvoorbeeld voor licht en geluid) bij start en afronding van het traject. De lijst wordt nu vooral ingezet in de tweede lijn (ziekenhuis en revalidatie). DBC wil voorkomen dat cliënten zo lang wachten tot ze iets doen aan hun klachten. Dat is voor niemand goed. Cliënten blijven (te) lang inactief en daardoor ervaren ze een toename in hun klachten en wordt hun herstel complexer. Dat levert vervolgens weer frustratie en gevoelens van onmacht op. Hun werkgevers zitten met de handen in het haar en ook de fysiotherapeut in de eerste lijn kan ná behandeling in de acute fase (2-3 weken na de klap) niet veel meer betekenen.
Psycholoog Ciaran van Stee vertelt over cliënten die hij ontvangt bij DBC. “Ik spreek met mensen die zijn vastgelopen door aanhoudende LTHH-klachten. Ze vertellen me dat ze beter hun been hadden kunnen breken omdat ze dan op meer begrip hadden kunnen rekenen. Want niemand ziet iets aan hen. Ik onderzoek samen met cliënten wat hen is overkomen en hoe de klachten hun leven beïnvloeden. Vanuit daar kijken we welke inzichten, praktische adviezen en oefeningen kunnen helpen bij hun herstel.” Hedi vult aan: “Het is belangrijk dat klachten serieus genomen worden en dat mensen ook voelen dat herstel meestal wél beïnvloedbaar is. Met de juiste begeleiding is vooruitgang vaak mogelijk, ook als het al langer duurt.”
Wat houdt LTHH eigenlijk in?
Licht Traumatisch Hoofd- en Hersenletsel ontstaat na een ‘flinke smakkerd’ met of op het hoofd. De hersenen maken een klap in en tegen de schedel. Er is altijd sprake van een ‘externe oorzaak’ waardoor je je hoofd botst of stoot. Er is dus géén sprake van een bloeding of aangeboren hersenletsel. Na de klap krijgen mensen klachten en functioneren minder goed op het werk en in hun dagelijks leven. Niet iedereen heeft dezelfde klachten, maar vaak wordt gesproken over een combinatie van klachten zoals last van vermoeidheid, brain fog, cognitieve klachten, prikkelgevoeligheid of hoofdpijn. Mensen komen de dag minder goed door.
Hoe sneller je handelt na de acute fase, hoe beter het resultaat is
Met de juiste aanpak, kun je langdurige klachten vermijden. Hoe kan DBC helpen? Juist vanwege het feit dat de klachten zo verschillen per persoon, begint het met goed luisteren. Daarnaast is goede informatie van belang om te achterhalen wat cliënt nodig heeft maar ook om de cliënt gerust te stellen. Vervolgens gaan de fysiotherapeut en psycholoog van DBC samen met de cliënt de eerste stappen zetten in herstel. Met duidelijke doelen voor ogen. Cliënten ervaren al snel dat ze weer kunnen functioneren ondanks de gevoelde belemmeringen.
Praktische tips
Psycholoog Ciaran van Stee behandelde een cliënt die na een val op haar hoofd, auditieve signalen veel sterker ervaarde dan vóór de klap. De kleinste geluiden kwamen ongefilterd en versterkt bij haar binnen, zelfs lichte regen hield haar ’s nachts wakker. Ze liet haar oren testen maar er (b)leek niet aan de hand. Niemand kon haar helpen en ze dacht dat ze gek geworden was. DBC kon haar uitleg geven over de oorzaak, hoe haar zenuwstelsel reageerde en het stress-systeem overactief raakte. Omdat je brein goed te trainen is (neuroplasticiteit), konden we haar leren om beter om te gaan met prikkels.
Hedi de Leeuw deelt wat praktische tips als je kampt met LTHH-klachten. Wees zuinig op jezelf en zorg voor de juiste balans tussen ontspanning en inspanning. Blijf actief maar doe een tandje rustiger aan. Maak ruimte voor herstel en onderschat de waarde van slaap niet. LTHH zet je even tot stilstand, maar dat kan je stapsgewijs weer opbouwen. Met behulp van de juiste begeleiding, met bewustwording, begrip en goede informatie. Door te werken aan versterking van je basisbelastbaarheid. Met activatie ook al ervaar je pijn. Blijf in elk geval in beweging!
