De sfeer op de Duitse wegen wordt steeds grimmiger en agressiever. Dit blijkt uit de laatste editie van het periodieke langetermijnonderzoek naar verkeersveiligheid en het verkeersklimaat van de Duitse verzekeraarsorganisatie GDV. “Bijna alle 23 indicatoren voor agressief gedrag zijn sinds het laatste onderzoek in 2023 verslechterd, sommige zelfs aanzienlijk”, aldus UDV-directeur Kirstin Zeidler.
“Een van de twee bestuurders voelt de behoefte om direct zijn of haar woede te uiten wanneer hij of zij zich ergert aan anderen”, zegt Zeidler (55%, 2023: 50%; 2016: 29%). Bijna de helft van de automobilisten geeft toe soms aan bumperkleven te doen wanneer de bestuurder voor hen lijkt te treuzelen (47%, 2023: 39%; 2016: 29%. En bijna een derde snijdt zo dicht in na een inhaalmanoeuvre dat de andere bestuurder moet remmen (32%; 2023: 24%; 2016: 21%).Fietsers gedragen zich vergelijkbaar: 43% dwingt af en toe hun voorrang af (2023: 28%), en bijna de helft haalt soms auto’s links in of slalomt door het verkeer (48%, 2023: 34%).
De schuld ligt vooral bij de ander
“Het is onverantwoord om de gezondheid of het leven van anderen in gevaar te brengen uit woede of om sneller op je bestemming te komen”, zegt Zeidler. “De meeste mensen zien het probleem bij anderen, niet bij zichzelf. Net als in eerdere studies is er een aanzienlijk verschil tussen hoe we onszelf zien en hoe anderen ons zien. 92% van alle automobilisten zegt dat ze fietsers met extra voorzichtigheid inhalen. Tegelijkertijd ziet 86% dat anderen te dichtbij inhalen.”
Het zelfbeeld van fietsers wordt op vergelijkbare wijze opgepoetst: 48% geeft toe soms auto’s links in te halen of door het verkeer te slalommen wanneer ze niet rechts kunnen inhalen; 83% ziet dit gedrag bij andere fietsers.”Het leven wordt steeds hectischer; we zijn praktisch altijd bereikbaar en de druk neemt toe”, zegt Zeidler. “Dit heeft ook gevolgen voor het verkeer; onze lontjes worden korter.”
Afleiding tijdens het autorijden neemt toe.
Ook het gebruik van smartphones tijdens het autorijden neemt alarmerend toe. Een op de vier bestuurders sms’t minstens af en toe tijdens het rijden en een op de vijf gebruikt sociale media. Het gebruik van een mobiele telefoon tijdens het autorijden is vooral wijdverbreid onder 18- tot 35-jarigen (63%), maar komt ook steeds vaker voor bij oudere leeftijdsgroepen (42% van de 36- tot 55-jarigen, 22% van de 56- tot 69-jarigen). “De tijdsgeest werkt de veiligheid tegen”, zegt Zeidler.
Maatregelen voor meer veiligheid
Respondenten verwachten nu iets vaker politiecontroles, maar in werkelijkheid ervaren ze die zelden. Velen vinden de straffen ook mild. Controles en sancties zouden daarom moeten worden aangescherpt.Vanuit het perspectief van de UDV worden verkeersplanners en verkeerspsychologen opgeroepen om strategieën te ontwikkelen om agressief gedrag in het steeds drukker wordende verkeer tegen te gaan. Campagnes zouden moeten streven naar meer respectvolle interactie.
Verdere resultaten van het UDV-onderzoek, dat sinds 2010 regelmatig wordt uitgevoerd: De meeste weggebruikers in Duitsland voelen zich veilig op de weg (58%; 2016: 62%) – mannen (66%) zelfs nog veiliger dan vrouwen (48%).Vrouwen zijn daarom ook meer voorstander van strengere wettelijke maatregelen dan mannen. Beide geslachten staan bijzonder positief tegenover een nultolerantie voor alcoholgebruik door bestuurders (74%) en een nieuwe, aanvullende limiet van 1,1 promille voor fietsers (circa 72%). Respondenten pleiten ook sterker dan ooit tevoren voor een maximumsnelheid van 130 km/u op snelwegen (circa 60%), 80 km/u op landwegen (circa 53%) en 30 km/u in steden (circa 43%).
