Berenschot: Organisaties worstelen met structurele toepassing en professionalisering AI-gebruik

Nederlandse organisaties zijn enthousiaster over AI dan een jaar geleden, maar slagen er nog onvoldoende in om de technologie structureel in hun organisatie te verankeren. Dat blijkt uit het nieuwe Berenschot AI-trendonderzoek 2026 uitgevoerd met Nyenrode Business Universiteit.Driekwart van de respondenten vindt het gebruik van AI inmiddels wenselijk, tegenover 65% vorig jaar. Ook zegt 83% een leidende visie op AI te hebben, tegen 74% in 2025. Tegelijkertijd stijgt het ad-hocgebruik van 32 naar 38%, terwijl het structurele gebruik op basis van beleid en doelstellingen juist daalt van 27 naar 19%.

De cijfers laten daarmee een opvallende tegenstelling zien. AI wordt steeds meer omarmd en steeds vaker gebruikt, maar de stap van experimenteren naar structurele toepassing blijkt lastiger dan verwacht. De technologie-adoptie lijkt sneller te gaan dan de organisatieverandering die nodig is om AI duurzaam onderdeel te maken van processen en besluitvorming.

Ook op strategisch niveau blijft de toepassing beperkt. AI wordt momenteel vooral ingezet voor operationele ondersteuning. AI-analyses zijn zelden onderdeel van strategische besluitvorming. Tegelijkertijd wordt de verantwoordelijkheid voor AI binnen organisaties steeds vaker bij de IT afdeling belegd. Dat roept de vraag op of organisaties AI nog te veel behandelen als een technologievraagstuk, terwijl structurele toepassing juist vraagt om keuzes over strategie, governance, data en organisatie-inrichting. De centrale uitdaging verschuift daarmee.