In veel grote economieën is de schade door weergerelateerde rampen, afgezet tegen het nationaal inkomen, toegenomen. Ondanks aanzienlijke schommelingen noteerde bijna twee derde van een steekproef van 20 landen in de afgelopen 10 jaar een hoger gemiddelde jaarlijkse schadelast door overstromingen, stormen, hagel en natuurbranden, uitgedrukt als percentage van het nationaal inkomen, dan in de eerste tien jaar van deze analyse (1986–1995), zo blijkt uit een publicatie van Munich Re. Daaruit komt naar voren dat 13 van de 20 onderzochte landen in de periode 2016–2025 een hogere relatieve schadelast kende dan in 1986–1995
Ter gelegenheid van de wereldwijde klimaattop COP 31 in Turkije heeft Munich Re de totale schade door weersgerelateerde rampen, afgezet tegen het bruto nationaal inkomen (bni), in 20 geselecteerde landen over de afgelopen 40 jaar geanalyseerd. De steekproef omvatte diverse grote geïndustrialiseerde economieën en landen met een middeninkomen.
De belangrijkste bevindingen uit de analyse:
- In 13 van de 20 onderzochte landen vormde de schade door weersgerelateerde rampen in de afgelopen tien jaar (2016–2025) een groter gemiddeld jaarlijks deel van het bni dan in de eerste tien jaar van de analyse (1986–1995). Het betreft hier (in alfabetische volgorde): Australië, Brazilië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië, Japan, Nieuw-Zeeland, Portugal, Spanje, Turkije, de Verenigde Staten en Oostenrijk. Hierbij moet worden opgemerkt dat de resultaten over de gehele periode van 40 jaar in veel landen aanzienlijke schommelingen vertonen.
- In de meest recente vijfjaarsperiode (2021–2025) bereikten acht landen hun hoogste vijfjaarsgemiddelde: de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland, Australië, Duitsland, Canada, Spanje, Italië en Brazilië. De verhoudingscijfers varieerden van bijna 0,2% in Brazilië tot meer dan 0,5% in de Verenigde Staten. De cijfers wijzen op een relatief hoge schadelast in verhouding tot het bruto nationaal inkomen (bni) in deze landen, al is het verloop niet consistent stijgend; dit komt door jaren met relatief weinig schade of juist door extreme gebeurtenissen.
- De Verenigde Staten kenden in de periode 2021–2025 de hoogste verhouding tussen schade en bni van alle onderzochte landen. Weersgerelateerde natuurrampen kostten de VS de afgelopen vijf jaar gemiddeld meer dan 0,5% van het bni per jaar. Gezien de omvang van ’s werelds grootste economie onderstreept dit de aanzienlijke economische verliezen die jaarlijks door weersgerelateerde rampen in de VS worden veroorzaakt. Ook Nieuw-Zeeland viel de afgelopen vijf jaar op door een zeer hoge verhouding; andere landen met de hoogste schade-bni-ratio’s in 2021–2025 waren Australië, Duitsland en Mexico.
- In sommige landen ziet het beeld er anders uit. Japan en Thailand kenden grote schommelingen, die vooral werden veroorzaakt door enkele zeer grote gebeurtenissen. In Nederland en het Verenigd Koninkrijk lag de verhouding tussen schade en bni lager dan aan het begin van de onderzochte periode. In het VK kwam dit mede door een stijgend nominaal bni: zelfs in de periode 2006–2010, toen de gemiddelde jaarlijkse schade het hoogst was, lag deze in verhouding tot het bni lager dan in 1986–1990.
- In India en China is het bni de afgelopen decennia sterk gestegen, wat een aanzienlijke invloed heeft gehad op de verhouding tussen schade en bni. Tegelijkertijd heeft China fors geïnvesteerd in hoogwaterbescherming langs grote riviersystemen die door tal van megasteden stromen; dit kan hebben bijgedragen aan het beperken van de schade. Een sterke weerbaarheid tegen rampen in Zwitserland, en in het bijzonder in Japan, kan eveneens een schadebeperkend effect hebben gehad, al valt de precieze invloed daarvan op deze ratio’s niet uit de huidige analyse af te leiden.
- Voor de 20 geselecteerde landen samen is het aandeel van de geregistreerde schade door weersgerelateerde rampen dat onverzekerd bleef, gedaald van gemiddeld ongeveer twee derde in 1986–1990 naar de helft in 2021–2025. Deze ontwikkeling verliep niet gelijkmatig, en het totaalcijfer wordt sterk beïnvloed door de locaties waar grote rampen plaatsvonden. Er is daarom geen sprake van een eenduidige verbetering in de dekking of betaalbaarheid van verzekeringen. Zelfs in de meest recente periode bleef ongeveer de helft van de totale schadelast door weersgerelateerde rampen onverzekerd. Preventie en aanpassing spelen een andere, maar complementaire rol. Ze kunnen fysieke schade beperken en, mits effectief, de verzekerbaarheid ondersteunen. Het versterken van preventie en aanpassing, het verminderen van blootstelling en kwetsbaarheid, en het verbeteren van financiële bescherming zijn daarom belangrijke elementen van rampenbestendigheid
Tobias Grimm, Chief Climate Scientist bij Munich Re: “Een klein percentage van het nationaal inkomen klinkt wellicht abstract, maar achter deze cijfers schuilen beschadigde woningen, bedrijven en infrastructuur ter waarde van miljarden dollars. Preventie en aanpassing kunnen schade beperken nog voordat deze ontstaat, terwijl verzekeringen huishoudens, bedrijven en economieën kunnen helpen herstellen van verliezen die niet voorkomen konden worden.”
Regionale verdieping: de resultaten voor de 20 geselecteerde landen in detail
- De Verenigde Staten kenden in verschillende perioden een relatief hoge schadelast door weersgerelateerde rampen. De verhouding bereikte in de periode 2021–2025 een gemiddeld hoogtepunt van meer dan 0,5%, wat de uitzonderlijk hoge totale schade door rampen in het land weerspiegelt. Meteorologische gebeurtenissen waren verantwoordelijk voor ongeveer 85% van dit cijfer. Deze piek was niet het gevolg van één enkele gebeurtenis, maar van een opeenstapeling van grote schades – waaronder de orkanen Ida (2021), Ian (2022) en Helene (2024), de bosbranden in Los Angeles in 2025, en de aanhoudend toenemende schade door zware onweersbuien. Al met al waren de schades economisch gezien aanzienlijk, zelfs afgezet tegen het uitzonderlijk hoge nationale inkomen van het land.
- In Canada bleef de gemiddelde jaarlijkse schadelast hoog; na 2011 schommelde deze enigszins, om vervolgens in de periode 2021–2025 een nieuw hoogtepunt van meer dan 0,2% te bereiken. Meteorologische gebeurtenissen vormden de voornaamste oorzaak en waren in de afgelopen vijf jaar verantwoordelijk voor ongeveer twee derde van de schade door weersgerelateerde rampen, gevolgd door hydrologische en klimatologische gebeurtenissen. Belangrijke factoren waren onder meer orkaan Debby en een zware hagelbui in Alberta in 2024.
- De relatieve schadelast in Mexico weerspiegelt de terugkerende verliezen door tropische cyclonen en overstromingen. Een eerdere piek in Mexico werd grotendeels veroorzaakt door meteorologische gebeurtenissen in 1988, met name orkaan Gilberto. Gezien het destijds relatief lage bruto nationaal inkomen (bni) van Mexico, vormden deze schades een zwaardere relatieve last. Ook in de meest recente vijfjaarsperiode lag de verhouding hoog: orkaan Otis richtte in 2023 zware schade aan in de vakantieoorden van Acapulco, wat een sterke invloed had op de gemiddelde schadelast over die vijf jaar.
- Brazilië kende aanvankelijk een van de laagste verhoudingen tussen schade en bni van alle onderzochte landen, maar in de periode 2021–2025 steeg dit cijfer plotseling naar bijna 0,2%. Deze toename werd grotendeels veroorzaakt door de catastrofale overstromingen in Rio Grande do Sul in 2024 – de ergste natuurramp in Brazilië in decennia. Uit onderzoek naar de oorzaken bleek dat zowel El Niño als klimaatverandering de waarschijnlijkheid en de intensiteit van de regenval hebben vergroot.
.
Europa
- Spanje, Italië en Duitsland noteerden elk hun hoogste verhouding tussen schade en bruto nationaal inkomen (bni) in de periode 2021–2025; dit betekent dat de schade door weersgerelateerde rampen, afgezet tegen het nationale inkomen, in deze periode groter was dan in enige andere onderzochte vijfjaarsperiode. Voor Spanje verdrievoudigde deze verhouding tot ruim 0,2%, waarbij hydrologische schade (zoals overstromingen) bijna vier vijfde van het totaal voor haar rekening nam. De plotselinge overstromingen in Valencia in 2024 droegen hier in belangrijke mate aan bij. In Italië steeg de gemiddelde verhouding gestaag vanaf de periode 2006–2010, vooral door zware convectieve stormen en overstromingen. In Duitsland bereikte de verhouding over de meest recente vijfjaarsperiode bijna 0,3%. Dit werd grotendeels veroorzaakt door de ramp in het Ahrdal – onderdeel van de grootschalige overstromingen in Centraal- en West-Europa in 2021, tot op heden de op één na kostbaarste overstromingsramp wereldwijd.
- In andere Europese landen zorgde een hoger nominaal bni ervoor dat de verhouding tussen schade en bni beperkt bleef, ondanks aanzienlijke schade door rampen. In Oostenrijk vormen de historische overstromingen van 2002 nog altijd het langetermijnrecord voor schade; hierdoor piekte de gemiddelde jaarlijkse schadelast in de periode 2001–2005 op bijna 0,4% van het bni. Hoewel de gemiddelde schade in 2021–2025 nog hoger uitviel, vormde deze een kleiner deel van het nationale inkomen, dat in de tussentijd meer dan verdubbeld was.
- In Frankrijk bereikte de schadelast het hoogste niveau in de periode 1996–2000, grotendeels door de zware schade die werd aangericht door de winterstormen Lothar en Martin. Hoewel de schade tussen de periodes 2011–2015 en 2021–2025 toenam, bleef de relatieve schadelast – dankzij de groei van het bni – onder het recordniveau van 1996–2000. Portugal neemt in deze vergelijking een aparte positie in, omdat bosbranden daar de belangrijkste factor vormen in het langetermijnoverzicht van schade. Jaren met hevige bosbranden zorgden voor twee duidelijke pieken, waarbij de jaarlijkse verliezen in de perioden 2001–2005 en 2016–2020 gemiddeld bijna 0,3% van het bruto nationaal inkomen (bni) bedroegen.
- Turkije, gastheer van COP 31, zag det gemiddelde jaarlijkse schadelast (uitgedrukt als percentage van het bni) dalen ten opzichte van de piek in de periode 1996–2000, al bleef dit percentage wel boven het niveau van aan het begin van de onderzochte periode. De kostbaarste weersgerelateerde ramp tot nu toe was een koudegolf in 2025. Net als Nieuw-Zeeland is Turkije bovendien zeer gevoelig voor aardbevingen. Omdat de cijfers in deze analyse zich richten op weersgerelateerde risico’s, geven ze geen volledig beeld van de totale last door natuurrampen in Turkije.
- Nederland, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk vertoonden een vergelijkbaar patroon: schommelingen in de gemiddelde weersgerelateerde schades betekenen niet automatisch dat de verhouding tussen schades en bni op dezelfde wijze verandert. Doordat het gemiddelde nationale inkomen in de loop van de tijd is gestegen, waren er perioden met hogere gemiddelde schdes waarbij de verhouding tussen verliezen en bni juist lager uitviel. In het Verenigd Koninkrijk waren de gemiddelde jaarlijkse schades bijvoorbeeld hoger in de periode 2006–2010 dan in 1986–1990, maar de verhouding tussen schades en bni was lager (0,1% tegenover 0,2%), omdat het bni in de tussentijd aanzienlijk was gegroeid.
.
Azië/Pacific
- Australië en Nieuw-Zeeland hebben de afgelopen jaren beide een duidelijke stijging gezien in weersgerelateerde schades ten opzichte van het bni. In Australië was de meest recente vijfjaarsperiode (2021–2025) de zwaarste van de afgelopen vier decennia; de schadelast overtrof daarmee de eerdere piek die werd veroorzaakt door de overstromingen in Queensland eind 2010. De grote overstromingen in Oost-Australië in 2022 en zware convectieve stormen waren de voornaamste oorzaken in de periode 2021–2025. Hierdoor kwam de verhouding tussen schadelast en bni nog hoger uit dan het al verhoogde niveau dat sinds de periode 2006–2010 zichtbaar was.
- Nieuw-Zeeland laat een nog sterkere verschuiving zien. Na enkele decennia van relatief stabiele en bescheiden verliezen door weersomstandigheden, is de verhouding tussen verliezen en het bruto nationaal inkomen (BNI) in de periode 2021–2025 bijna vervijfvoudigd ten opzichte van het gemiddelde over de voorgaande vijf jaar. De overstromingen in Auckland en cycloon Gabrielle in 2023 speelden een cruciale rol in deze stijging. Hoewel aardbevingen (die buiten het bestek van deze analyse vallen) veruit het grootste catastroferisico voor het land blijven, laten de afgelopen jaren zien dat ook weersgerelateerde rampen aanzienlijke economische schades kunnen veroorzaken in verhouding tot het nationaal inkomen.
- China kende een van de hoogste historische verhoudingen tussen verliezen en BNI van de onderzochte landen, met een piek van ongeveer 1,1% in de periode 1991–1995. Daarna daalde deze verhouding, vooral na 2001, wat grotendeels te danken is aan de snelle groei van het Chinese nationaal inkomen. Een sterke groei van het BNI droeg bij aan een lagere verhouding tussen schades en BNI. China heeft bovendien fors geïnvesteerd in overstromingspreventie om de aanzienlijke blootstelling langs grote riviersystemen, die door dichtbevolkte stedelijke en economische centra stromen, te verminderen. Deze investeringen in bescherming tegen overstromingen en in rampenparaatheid hebben mogelijk ook geholpen om de relatieve economische last van verliezen door weersgerelateerde rampen te beperken.
- Net als China kent India historisch gezien een relatief hoge schadelast, met een piek in de periode 1991–1995, die werd veroorzaakt door een hoge gemiddelde jaarlijkse schadelast door overstromingen. Hoewel diverse cyclonen en overstromingen – waaronder de overstromingen in Kerala en cycloon Amphan – tussen 2011 en 2020 opnieuw zorgden voor een piek in de schade, lag de gemiddelde verhouding tussen schade en bruto nationaal inkomen (bni) in de afgelopen vijfjarige periode weer lager.
In tegenstelling tot China is de daling in India tussen de twee meest recente perioden toe te schrijven aan zowel een hoger nominaal bni als aanzienlijk lagere gemiddelde jaarlijkse schadebedragen. Desalniettemin blijft het verloop sterk afhankelijk van individuele gebeurtenissen. Toekomstige schades kunnen bovendien worden beïnvloed door veranderingen in blootstelling en weersgerelateerde gevaren; factoren die in deze analyse niet afzonderlijk worden gemeten.
- In Japan is de schadelast door weersomstandigheden (in verhouding tot het bni) doorgaans laag, met uitzondering van een duidelijke piek van bijna 0,3% in de periode 2016–2020. Deze werd grotendeels veroorzaakt door een aantal verwoestende tyfoons die het land in 2018 en 2019 troffen; meteorologische gebeurtenissen vormden daarmee het grootste deel van dit resultaat. De bewezen paraatheid van Japan en de investeringen in beschermingsmaatregelen zijn bijzonder relevant, aangezien het land een van de meest rampgevoelige gebieden ter wereld is, blootgesteld aan zowel extreem weer als aardbevingsrisico’s. Ter illustratie: de aardbeving van 2011 – een van de meest verwoestende natuurrampen ooit en de oorzaak van de kernramp in Fukushima – zou de verhouding tussen schade en bni voor Japan in de periode 2011–2015 hebben opgestuwd naar 0,75%, indien aardbevingen in de analyse waren meegenomen.
- Thailand noteerde in de meeste perioden relatief lage schaderatio’s. Een extreme uitschieter deed zich voor in de periode 2011–2015, die vrijwel volledig werd veroorzaakt door hydrologische gebeurtenissen. Hierdoor steeg de verhouding tussen schade en bni naar 2,6%, het hoogste gemiddelde jaarlijkse percentage van alle onderzochte landen en alle vijfjarige perioden in de dataset. De overstromingsramp in Thailand in 2011 blijft tot op heden de kostbaarste overstroming ooit.
