In 2025 hadden twee op de tien 10 slachtoffers van criminaliteit hierdoor emotionele of psychische problemen; een delict door een bekende van het slachtoffer leidt twee keer zo vaak tot psychische problemen als een delict door een onbekende dader; vooral delicten die lichamelijke verwondingen of financiële problemen veroorzaken, leiden tot psychische problemen. Dat zijn enkele uitkomsten uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de Veiligheidsmonitor 2025, een tweejaarlijkse enquête onder mensen van 15 jaar of ouder.
In 2025 zei 20% van de slachtoffers van criminaliteit emotionele of psychische problemen te hebben als gevolg van het delict. Dit komt het vaakst voor bij online bedreiging of intimidatie (40%, gevolgd door geweldsdelicten (32%). Ook slachtoffers bij wie het delict dichtbij komt – door een bekende dader of in de eigen buurt – hebben naar verhouding vaak psychische problemen als gevolg van het delict.
| Emotionele of psychische problemen door criminaliteit¹⁾, 2025 | |
| Soort criminaliteit | Emotionele of psychische problemen (% van slachtoffers) |
| Online bedreiging en intimidatie |
40,0 |
| Geweldsdelicten | 32,2 |
| Vermogensdelicten | 19,5 |
| Vernielingen | 14,6 |
| Hacken | 14,5 |
| Online oplichting en fraude |
11,6 |
| ¹⁾hieronder vallen alle vormen van zowel online als traditionele criminaliteit | |
Twee keer zoveel psychische problemen bij bekende dader
Slachtoffers hebben vaker emotionele of psychische problemen door een delict dat dichtbij komt. Zo krijgen twee keer zoveel slachtoffers psychische problemen door online bedreiging en intimidatie met een bekende dader (54%), als slachtoffers met een onbekende dader (27%). Bij geweldsdelicten is dat 46% bij een bekende dader, tegen 25% bij een onbekende dader.
Ook als een delict in de eigen buurt wordt gepleegd is de psychische impact groter, vooral bij vernielingen. 17% van de slachtoffers heeft psychische problemen door een vernieling in hun eigen buurt, tegen 8% van de slachtoffers door een vernieling buiten hun eigen buurt. Bij woninginbraak, een delict dat altijd dichtbij komt, heeft ook een relatief groot deel van de slachtoffers psychische problemen door het delict (30%).
| Emotionele of psychische problemen door criminaliteit, dader en buurt¹⁾, 2025 | ||||
| Type delict | Bekende dader (% van slachtoffers) | Onbekende dader (% van slachtoffers) | In eigen buurt (% van slachtoffers) | Buiten eigen buurt (% van slachtoffers) |
| Online bedreiging of intimidatie |
54,0 | 26,5 | ||
| Geweldsdelicten | 46,4 | 24,6 | 39,7 | 25,9 |
| Vermogensdelicten²⁾ | 19,4 | 14,8 | ||
| Vernielingen | 17,2 | 7,6 | ||
| ¹⁾bij online delicten is de locatie niet van toepassing. Bij vermogensdelicten en vernielingen ontbreekt informatie over de dader ²⁾vermogensdelicten exclusief woninginbraak | ||||
Vaker psychische problemen bij lichamelijke verwondingen en financiële problemen
Slachtoffers hebben naar verhouding vaker emotionele of psychische problemen door delicten die lichamelijke verwondingen of letsel tot gevolg hebben. Van de slachtoffers van vermogensdelicten met lichamelijke verwondingen leidt dit bij 72% tot psychische problemen, tegenover 19% van de slachtoffers zonder lichamelijke verwondingen.
Dit is ook zo bij delicten waardoor slachtoffers financiële problemen krijgen, vooral bij online oplichting en fraude. Van de slachtoffers die financiële problemen kregen door oplichting of fraude heeft 39% psychische problemen als gevolg hiervan, terwijl dit bij 9% van de slachtoffers zonder financiële problemen het geval is.
