Lithiumbatterijen worden gebruikt in smartphones, speelgoed, elektrische auto’s en energieopslagapparaten, en zijn uitgegroeid tot de belangrijkste oorzaak van branden op containerschepen in het wereldwijde vrachtvervoer. Door de snel toenemende transport- en opslagvolumes stijgen ook de brandrisico’s, zowel op zee als in grote logistieke centra op het land. Het Duitse Verbond van Verzekeraars GDV pleit daarom in een nieuw position paper voor strengere en duidelijkere veiligheidsvoorschriften voor het transport en de opslag van lithiumbatterijen en elektrische auto’s.
Lithiumbatterijen worden over het algemeen beschouwd als een veilige technologie voor dagelijks gebruik”, zegt Jörg Asmussen, CEO van de verzekeraarsorganisatie. “Transport en opslag brengen echter specifieke risico’s met zich mee. Het grootste risico is thermical runaway – een kettingreactie in de batterij die een brand explosief kan aanwakkeren. Als een batterij in zo’n toestand terechtkomt, is de brand extreem moeilijk te blussen en kan deze dagen later opnieuw oplaaien. Deze specifieke gevarendynamiek wordt onvoldoende aangepakt in de huidige regelgeving voor gevaarlijke goederen.”
Elektrische auto’s op zee: meer afstand, minder hitte
Volgens analyses van internationale incidentmeldingssystemen behoren lithiumbatterijen nu tot de meest voorkomende oorzaken van branden op vrachtschepen. Branden die in de batterij ontstaan en spontaan kunnen ontbranden, zijn bijzonder gevaarlijk. Dergelijke branden zijn extreem moeilijk te blussen, kunnen opnieuw oplaaien en giftige en vooral explosieve gassen vrijgeven. Ook in magazijnen komen regelmatig grote branden voor die miljoenen euro’s aan schade veroorzaken.
GDV pleit daarom voor duidelijke regelgeving voor het zeetransport van elektrische auto’s en batterijen: containers met lithiumbatterijen of elektrische voertuigen mogen niet dicht bij elkaar worden geplaatst en mogen niet in de buurt van machinekamers of op de bovenste dekken van het schip worden opgeslagen. Waar intense hitte niet kan worden uitgesloten, zou transport waarbij de temperatuur van de lading wordt gecontroleerd en indien nodig gekoeld, de standaardpraktijk moeten worden.
“Een enkele batterijbrand is voor de bemanning vaak bijna onmogelijk te beheersen”, aldus Asmussen. “Als veel van dergelijke containers dicht op elkaar gepakt staan, kan dit snel leiden tot grote schade, zelfs tot een total loss van een schip. Meer afstand tussen de containers is een cruciale verbetering van de veiligheid. Daarnaast pleit de GDV ervoor om accu’s alleen met een beperkte lading te vervoeren. Minder energie in de accu betekent een kleiner risico op brand in geval van nood.”
.
Magazijnen: Speciaal ingerichte zones voor accu’s en elektrische auto’s
Vanuit het perspectief van de Duitse verzekeringsvereniging (GDV) is opslag op het vasteland minstens even belangrijk als transport. Grote hoeveelheden accu’s of elektrische auto’s worden vaak langdurig opgeslagen in overslagcentra, distributiemagazijnen of openluchtterreinen. De vereniging pleit daarom voor duidelijk afgebakende opslagruimtes, fysieke scheiding en voldoende afstand tussen containers en voertuigen.
“Accu’s horen thuis in speciaal beveiligde zones en niet zomaar op een plank of op het terrein”, aldus Asmussen. “Dit beschermt werknemers, hulpverleners en uiteindelijk de toeleveringsketens.
Nieuwe gevarenklasse voor batterijen
Een belangrijke eis van de Duitse verzekeringsvereniging (GDV) is de invoering van een aparte gevarenklasse voor lithiumbatterijen. Momenteel vallen ze onder een algemene categorie die, vanuit het perspectief van verzekeraars, de specifieke risico’s onvoldoende weerspiegelt. Een nieuwe klasse zou zorgen voor een duidelijkere etikettering, betere informatie voor brandweer en scheepsbemanning, en specifieke regelgeving voor transport en opslag.
“Het gaat hier niet om paniekzaaien, maar om het nemen van voorzorgsmaatregelen”, benadrukt Asmussen. “Als we de veilige groei van elektromobiliteit willen waarborgen, hebben we moderne regelgeving nodig die risico’s realistisch inschat en beheersbaar maakt.” T
T deze achtergrond doet de GDV een beroep op beleidsmakers en internationale instanties om de bestaande regelgeving snel te ontwikkelen. Het doel is een hoog veiligheidsniveau op zee, op land en in de gehele transportketen. Vanuit het perspectief van de vereniging is dit een cruciale voorwaarde voor succesvolle en maatschappelijk geaccepteerde elektromobiliteit.
Position paper: Standpuntnota: Classificatie van lithiumbatterijen in het transport
Lithiumbatterijen worden steeds vaker als losse lading vervoerd en ingebouwd in apparaten en voertuigen. Dit leidt ook tot een toename van het aantal veiligheidsincidenten. De Duitse verzekeringsvereniging (GDV) ziet een dringende noodzaak tot actie met betrekking tot de classificatie van lithiumbatterijen onder de regelgeving voor gevaarlijke goederen, evenals de verdere ontwikkeling van internationale regelgeving en transportgerelateerde veiligheidsnormen – en pleit voor een nieuwe categorie gevaarlijke goederen voor lithiumbatterijen.
