Een nieuwe kaart van AXA Climate laat zien dat de omstandigheden die bosbranden bevorderen zich nu over het hele land verspreiden. Decennialang werd het risico op bosbranden in Frankrijk gezien als een probleem dat zich voornamelijk beperkte tot de Middellandse Zeekust. Maar klimaatverandering verhoogt niet alleen de omvang van de omstandigheden die bosbranden bevorderen, het verandert ook de geografische spreiding van het risico in Frankrijk. In de regio’s rond de steden die door AXA Climate zijn geanalyseerd, zou het gemiddelde aantal dagen met een hoog risico op bosbranden tegen 2050 met bijna 70% en tegen 2100 met bijna 130% kunnen toenemen.
Klimaatverandering verandert het risico op bosbranden permanent
Het risico op bosbranden, dat van oudsher geconcentreerd was rond de Middellandse Zeekust, verandert nu van omvang in Frankrijk. Een nieuwe analyse van AXA Climate laat zien dat klimaatverandering een snelle uitbreiding van de omstandigheden die bosbranden bevorderen naar de centrale, westelijke en noordelijke regio’s van het land veroorzaakt.
Deze projecties zijn gebaseerd op een opwarmingsscenario van maximaal +4°C in Frankrijk tegen 2100. Ze geven aan dat veel regio’s in de toekomst te maken kunnen krijgen met weersomstandigheden die bosbranden bevorderen, gedurende meerdere weken per jaar, in tegenstelling tot slechts enkele dagen nu.
Antoine Denoix, CEO van AXA Climate: “Bosbranden vormen niet langer een risico dat beperkt is tot Zuid-Frankrijk. Klimaatverandering verandert fundamenteel waar en hoe ze ontstaan. In de toekomst zal een groot deel van het land blootgesteld worden aan omstandigheden die gunstig zijn voor het ontstaan en de verspreiding van bosbranden. Bosbranden ontstaan doorgaans door een combinatie van hoge temperaturen, uitgedroogde vegetatie door langdurige droogte en harde wind. Door de klimaatverandering komt deze combinatie vaker voor en houdt deze langer aan. Het gevolg is een langer bosbrandseizoen en een groeiend aantal kwetsbare regio’s.”
De brandgevoelige omstandigheden verspreiden zich ver buiten Zuid-Frankrijk.
Hoewel het Middellandse Zeegebied het meest kwetsbare gebied blijft, is de belangrijkste bevinding van dit onderzoek de verspreiding van het bosbrandrisico over de rest van het land.Met andere woorden, sommige steden in Noord- en Midden-Frankrijk zouden op een dag meer dagen met een hoog risico op bosbranden kunnen meemaken dan bepaalde zuidelijke regio’s nu ervaren.
| City | Today | 2050 (+2.7°C) | 2100 (+4°C) |
| Perpignan | 37 days | 53 days | 66 days |
| Marseille | 48 days | 60 days | 78 days |
| Toulouse | 6 days | 15 days | 25 days |
| Lyon | 5 days | 12 days | 16 days |
| Tours | 4 days | 11 days | 18 days |
| Nantes | 3 days | 9 days | 15 days |
| Rennes | 3 days | 7 days | 11 days |
| Paris region | 2 days | 8 days | 9 days |
| Dijon | 1 day | 6 days | 10 days |
| Lille | 1 day | 3 days | 4 days |
Hoe Frankrijk zich kan aanpassen aan het toenemende risico op bosbranden
Hoewel klimaatverandering de kans op bosbranden vergroot, zijn de gevolgen ervan niet onvermijdelijk. Verschillende Franse regio’s testen al aanpassingsmaatregelen die het risico zelf of de gevolgen ervan kunnen verminderen.
- In Gironde: diversificatie van bossen voor een betere weerbaarheid
Na de verwoestende bosbranden van de zomer van 2022, waarbij meer dan 30.000 hectare bos werd verwoest, lanceerden de autoriteiten in Gironde een grootschalige herbebossingsstrategie voor het bosgebied van de Landes de Gascogne. Hoewel de zeepijnboom nog steeds een centrale rol speelt in het landschap, stimuleren bosbeheerders nu de introductie van loofboomsoorten zoals eik, berk, kastanje en els in geselecteerde gebieden.
Het doel is om de uniformiteit van bosbestanden te doorbreken. Bossen die gedomineerd worden door één soort, zorgen ervoor dat vlammen zich sneller verspreiden. Daarentegen creëert een grotere soortenrijkdom natuurlijke onderbrekingen in de brandstofaanvoer, bevordert de biodiversiteit en verbetert de weerbaarheid tegen zowel droogte als bosbranden.
- In Gard: het creëren van een beschermende bufferzone rond dorpen
In Langlade, vlakbij Nîmes, hebben bewoners en lokale autoriteiten al enkele jaren een brede, open zone rond het dorp aangelegd.Deze bufferzone van ongeveer zeven kilometer lang fungeert als een beschermende barrière. Door de hoeveelheid brandbare vegetatie dicht bij huizen te verminderen, wordt de verspreiding van vlammen vertraagd, worden brandbestrijdingsoperaties vergemakkelijkt en neemt het risico af dat een bosbrand zich ontwikkelt tot een stadsbrand. Sinds de invoering van dit plan heeft geen enkele bosbrand het dorp direct bedreigd.
- In Var: begrazing als natuurlijk middel ter voorkoming van bosbranden
In verschillende delen van het departement Var worden brandgangen onderhouden door middel van silvopastoralisme, waarbij schapen, geiten en runderen grazen in bosrijke gebieden.Door te grazen op grassen, struikgewas en jonge heesters, vermindert het vee de hoeveelheid vegetatie die een bosbrand kan aanwakkeren. Deze minder begroeide gebieden helpen de verspreiding van vlammen te vertragen en verminderen de noodzaak voor machinale verwijdering van vegetatie. Tegenwoordig wordt bijna 100.000 hectare op deze manier beheerd in het departement, wat aantoont hoe landbouwactiviteiten ook een effectieve maatregel ter voorkoming van bosbranden kunnen zijn.
Deze voorbeelden laten zien dat actie mogelijk is. Adaptatie gaat niet alleen over het observeren van de gevolgen van klimaatverandering. Het betekent het transformeren van landschappen en gemeenschappen om ze minder kwetsbaar te maken. De uitdaging is nu om deze oplossingen op te schalen, hun effectiviteit te beoordelen en ze vollediger te integreren in het overheidsbeleid en verzekeringsmechanismen
Hoe verzekeringen zich aanpassen aan het groeiende risico op bosbranden
De intensivering van bosbranden vormt een nieuwe uitdaging voor verzekeraars. Branden komen vaker voor, zijn omvangrijker en veroorzaken meer schade. Na een grote brand hebben lokale overheden, bosbouwbedrijven en landbouwers vaak direct geld nodig om getroffen gebieden te beveiligen, infrastructuur te herstellen en de bedrijfsvoering te hervatten.
Tegen deze achtergrond wint parametrische verzekering aan populariteit. In tegenstelling tot traditionele schadeverzekeringen, waarbij een schadebeoordeling ter plaatse vereist is voordat claims kunnen worden afgehandeld, is parametrische verzekering gebaseerd op objectieve, vooraf gedefinieerde triggers. Zodra aan die triggers is voldaan, wordt de uitbetaling automatisch gedaan. Bij bosbranden zou een dergelijke trigger bijvoorbeeld het daadwerkelijk verbrande gebied kunnen zijn, gemeten met behulp van satellietbeelden.
Deze voorbeelden laten zien dat actie mogelijk is. Adaptatie gaat niet alleen over het observeren van de gevolgen van klimaatverandering. Het betekent het transformeren van landschappen en gemeenschappen om ze minder kwetsbaar te maken. De uitdaging is nu om deze oplossingen op te schalen, hun effectiviteit te beoordelen en ze vollediger te integreren in het overheidsbeleid en de verzekeringsmechanismen
Hoe verzekeringen zich aanpassen aan het groeiende risico op bosbranden
De intensivering van bosbranden vormt een nieuwe uitdaging voor verzekeraars. Branden komen vaker voor, zijn omvangrijker en kostbaarder. Na een grote brand hebben lokale overheden, bosbouwbedrijven en landbouwers vaak direct financiering nodig om getroffen gebieden te beveiligen, infrastructuur te herstellen en de werkzaamheden te hervatten.
Tegen deze achtergrond wint parametrische verzekering aan populariteit. In tegenstelling tot traditionele schadeverzekeringen, waarbij een schadebeoordeling ter plaatse vereist is voordat claims kunnen worden afgehandeld, is parametrische verzekering gebaseerd op objectieve, vooraf gedefinieerde triggers. Zodra aan die triggers is voldaan, vindt de uitbetaling automatisch plaats. Bij bosbranden kan een dergelijke trigger bijvoorbeeld het daadwerkelijk verbrande gebied zijn, gemeten met behulp van satellietbeelden.
Deze aanpak biedt verschillende voordelen:
- Snelle uitbetalingen, soms al binnen enkele dagen;
- Grotere transparantie, met triggers gebaseerd op objectieve indicatoren en onafhankelijk verifieerbare gegevens, waaronder openbare bronnen;
- Verbeterde financiële voorspelbaarheid, wat cruciaal is wanneer herstelkosten direct moeten worden gemaakt.
AXA Climate ontwerpt en distribueert dergelijke oplossingen al in verschillende regio’s wereldwijd. In Chili wordt een parametrische dekking voor een bosbouwbedrijf automatisch geactiveerd wanneer satellietbeelden aantonen dat een bosbrand meer dan 15.000 hectare heeft verwoest. In 2023 maakte dit mechanisme de uitbetaling van tientallen miljoenen dollars mogelijk binnen enkele dagen na een grote bosbrand, waardoor de benodigde liquiditeit beschikbaar kwam om de werkzaamheden snel te hervatten
In Australië maakt een andere oplossing van AXA Climate gebruik van Sentinel-2-satellieten van het Europese Copernicus-programma. Verbrande gebieden worden automatisch berekend en kunnen een compensatie van enkele tientallen miljoenen dollars activeren, die binnen ongeveer tien dagen na validatie van de satellietgegevens wordt uitbetaald. Naast compensatie kan een verzekering ook een instrument voor aanpassing zijn.
Via het Europese PIISA-project werkt AXA Climate samen met het Portugese Agentschap voor Geïntegreerd Brandbeheer op het Platteland (AGIF) om te onderzoeken hoe preventieve maatregelen kunnen worden opgenomen in verzekeringskaders. Simulaties tonen aan dat goed onderhouden brandgangen het jaarlijkse risico op bosbranden met 30% tot 50% kunnen verminderen. Op de lange termijn zou deze risicovermindering kunnen worden weerspiegeld in de verzekeringsvoorwaarden, waardoor een financiële stimulans ontstaat om te investeren in preventie in plaats van uitsluitend te vertrouwen op herstel na een ramp.
Antoine Denoix, CEO van AXA Climate: “Verzekeringen hebben zich decennialang voornamelijk gericht op het vergoeden van de gevolgen van rampen. Gezien de klimaatverandering verandert hun rol. Verzekeringen kunnen ook helpen om risico’s effectiever te meten, investeringen in preventie te stimuleren en gemeenschappen te ondersteunen bij de aanpassing aan een veranderend klimaat.”
