In 2021-2023 verplaatste ruim 5% van de middelgrote en grote bedrijven een deel van hun activiteiten naar het buitenland. Dit is vergelijkbaar met de voorgaande periode. Kostenbesparingen zijn hiervoor een belangrijke drijfveer. Meestal blijven de activiteiten na verplaatsing binnen de EU. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuw onderzoek.
Voor het onderzoek zijn bedrijven met minstens 50 werkzame personen in de nijverheid en energie, en in de commerciële dienstverlening geënquêteerd. Bedrijven die volledig uit Nederland vertrokken zijn niet in dit onderzoek meegenomen, alleen de bedrijven die een deel van hun activiteiten naar het buitenland verhuisden.
Naast de ongeveer 600 bedrijven die activiteiten naar het buitenland verplaatsten (ruim 5%), overwogen nog ongeveer 200 bedrijven (bijna 2%) om dit te doen. Belangrijke beweegredenen voor (overwogen) verplaatsingen zijn besparingen op loonkosten, andere besparingen of strategische besluiten van het moederbedrijf. Dit waren ook in eerdere jaren de meest genoemde motieven. Een tekort aan geschikt personeel blijft ook een belangrijk motief. Sancties tegen Rusland, COVID-19 en milieubeleid noemden bedrijven minder vaak als motief.
| Redenen om activiteit naar buitenland te verplaatsen, 2021-2023* | |
| Motief | Bedrijven (% van bedrijven die verplaatsten of dit overwogen) |
| Besparing op loonkosten | 73 |
| Besluiten van moederbedrijf |
66 |
| Andere besparing dan op loonkosten |
61 |
| Tekort aan personeel in Nederland |
44 |
| Toegang tot nieuwe markten |
41 |
| Concentreren op hoofdactiviteit |
41 |
| Toegang tot kennis of technologie |
33 |
| Gunstigere buitenlandse omstandigheden |
33 |
| Kortere levertijden | 31 |
| Verbetering kwaliteit | 28 |
| Milieubeleid | 12 |
| COVID-19 | 6 |
| Sancties tegen Rusland | 5 |
| *voorlopige cijfers | |
Veelgenoemde redenen om activiteiten juist niet te verplaatsen naar het buitenland zijn wettelijke en administratieve belemmeringen, en onzekerheid over de kwaliteit van de in het buitenland te leveren producten of diensten.
Administratie en management vaakst verplaatst
Bedrijven kunnen een of meerdere activiteiten verplaatsen naar een of meerdere bestemmingen. Administratie en management worden het vaakst verplaatst naar het buitenland. Verder worden banen in de productie van goederen en producten, in de marketing, sales en klantenservice, en in de ICT-diensten ook vaak verhuisd naar het buitenland.
| Type naar het buitenland verplaatste activiteit(en), 2021-2023* | |
| Bedrijfsactiviteit | Aandeel van verplaatsende bedrijven (% van bedrijven die verplaatsten) |
| Administratie en management |
54 |
| Productie | 33 |
| Marketing, sales en klantenservice |
30 |
| ICT-diensten | 26 |
| Engineering | 18 |
| R&D | 17 |
| Transport en logistiek | 17 |
| Overige activiteiten | 12 |
| *voorlopige cijfers | |
Meeste verplaatsingen binnen EU
Bedrijven kozen het vaakst voor een ander land binnen de Europese Unie om activiteiten naartoe te verplaatsen, net als in de voorafgaande perioden. Naar het Verenigd Koninkrijk gaat het vooral om verplaatsingen van management en administratie, en marketing, sales en klantenservice. Naar China wordt voornamelijk productie verplaatst, en naar India vooral administratie en management, en ICT-diensten.
| Bestemmingen verplaatste activiteiten, 2021-2023* | |
| Gebied | Aandeel van verplaatsende bedrijven (% van bedrijven die verplaatsten) |
| EU | 68 |
| Verenigd Koninkrijk | 20 |
| India | 17 |
| Noord-Amerika | 16 |
| China | 8 |
| Overige gebieden | 35 |
| *voorlopige cijfers | |
ICT-sector verplaatst relatief vaak activiteiten
Bedrijven in de ICT-sector verplaatsen relatief het vaakst (14%) activiteiten naar het buitenland, gevolgd door bedrijven in de industrie (7%). De aantallen verplaatsende bedrijven zijn in de industrie (165) en de groot- en detailhandel (120) wel hoger dan in de ICT-sector (115). Binnen de delfstoffenwinning, energie, water, afvalbeheer en bouwnijverheid zijn weinig verplaatsingen van bedrijfsactiviteiten
