Nederlandse beleggingsinstellingen bereiken recordomvang

In het derde kwartaal van 2016 steeg het balanstotaal van beleggingsinstellingen tot het hoogste niveau ooit: 823 miljard euro. De stijging van het balanstotaal werd grotendeels veroorzaakt door waardestijgingen van beursgenoteerde aandelen. Aandelen- en obligatiefondsen beheren gezamenlijk 69% van het vermogen van de sector en vormen daarmee nog steeds de grootste fondscategorieën. Het snelst groeiende soort fondsen betreft echter de hypotheekfondsen, die in het afgelopen kwartaal hun omvang met 15% zagen toenemen tot 22 miljard euro.

Nederlandse beleggingsinstellingen bereikten in het derde kwartaal van 2016 een nieuw vermogensrecord. Het totale belegd vermogen groeide met 2,2% naar 823 miljard euro.Aandelen- en obligatiefondsen zijn binnen de sector nog steeds de grootste beleggingscategorieën; zij beheren respectievelijk  285 miljard en 280 miljard euro  aan vermogen. Desondanks is het huidige vermogen van beide typen fondsen lager dan in het eerste kwartaal van 2015, toen het belegd vermogen van beleggingsinstellingen ook een record bereikte. De balanstotalen van deze fondstypen waren indertijd respectievelijk  300 miljard euro en 283 miljard euro.

Het verschil wordt grotendeels verklaard door de snelle tussentijdse opkomst van hypotheekfondsen, die vooral in woninghypotheken aan Nederlandse huishoudens beleggen en in de statistieken van DNB worden gecategoriseerd in de beleggingscategorie overige fondsen. Zij groeiden sinds het eerste kwartaal van 2015 van 7,5 miljard euro naar 22,0 miljard euro. Ook in het afgelopen kwartaal steeg het belegd vermogen van deze fondsen, ditmaal met bijna 3 miljard euro.

Het stijging van het balanstotaal van beleggingsfondsen in het afgelopen kwartaal is voor het grootste deel te herleiden tot een waardestijging van door fondsen aangehouden beursgenoteerde aandelen, die 13,2 miljard euro betrof. Daarmee is het rendement van de aandelenfondsen (5,3% kwartaal-op-kwartaal) ook hoger dan bij andere fondsencategorieën (2,6% voor de hele sector). Ook een netto-inleg in aandelenfondsen door beleggers ter waarde van   5,0 miljard euro droeg bij aan de stijging van het totale vermogen.

De beleggingen van Nederlandse beleggingsfondsen in obligaties bleven in het afgelopen kwartaal redelijk constant op een niveau van ongeveer 259 miljard euro. Weliswaar daalde het beheerd vermogen van obligatiefondsen met 3 miljard euro (kwartaal-op-kwartaal), maar dit werd door fondsen voornamelijk opgevangen door andere activa dan obligaties te verkopen. Dit betrof bijvoorbeeld participaties in andere beleggingsinstellingen. Het rendement van obligatiefondsen was met 1,2% kwartaal-op-kwartaal positief.