Petra Hielkema, voorzitter van de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (Eiopa), heeft de World Federation of Exchanges (WFE), de vereniging van aandelen-, termijn- en optiebeurzen, verteld dat zij een cruciale rol te spelen heeft bij het helpen ontwikkelen van effectievere oplossingen voor risico-overdracht in verband met de problemen die worden veroorzaakt door klimaatverandering en de zorgwekkende kloof op het gebied van verzekeringsbescherming (protection gap).
Hielkema hield deze week een toespraak op een bijeenkomst van de WFE waarin ze erop wees dat het recente risicorapport van het World Economic Forum (WEF) over een periode van tien jaar laat zien dat milieurisico’s vijf van de tien grootste risico’s zijn. Ze staan zelfs op de eerste vier, met extreme weersomstandigheden op nummer één. “Dit vraagt om een meer gecoördineerde en effectieve reactie van de verzekerings- en bredere financiële markten, evenals het opzetten van publiek-private partnerschappen met schadepreventie en riskmanagement als kern, aldus Hielkema
“Eiopa is zich terdege bewust van niet alleen de menselijke kosten van klimaatverandering… maar ook van de economische kosten. En we weten dat slechts een kwart van de klimaatgerelateerde catastrofeschades in de EU momenteel verzekerd is. Naarmate de klimaatgerelateerde rampen zowel in frequentie als in intensiteit toenemen, kunnen we, als er geen actie wordt ondernomen, verwachten dat deze beschermingskloof groter zal worden.”
“Voor Eiopa moeten we ons niet alleen afvragen hoe we de gaten in de bescherming kunnen dichten, maar ook hoe we in deze context tot meer veerkracht kunnen komen. Het is essentieel om dit goed te doen om de financiële stabiliteit te behouden en tegelijkertijd groei te stimuleren. Hoe kunnen we dat doen? Het korte antwoord is samenwerking en investeringen.”
De Eiopa-voorzitter zegt dat klimaatrisico’s niet door één entiteit alleen succesvol kunnen worden aangepakt. “Het kan zelfs niet succesvol worden aangepakt door veel entiteiten – zeker niet als ze onafhankelijk van elkaar opereren. De enige manier om vooruitgang te boeken is door samenwerking, betrokkenheid en communicatie.” Volgens Hielkema is dit vaak makkelijker gezegd dan gedaan. “Gemaakte afspraken kunnen gemakkelijk uit elkaar vallen, vooral in het licht van economische onzekerheid, hoge inflatie en een crisis in de kosten van levensonderhoud. Maar samenwerking is altijd mogelijk en ze benadrukte Eiopa’s recente samenwerking met de Europese Centrale Bank (ECB).
“Ik zei net al dat slechts een kwart van de schades verzekerd is. Deze beschermingskloof (protection gap) brengt grotere risico’s met zich mee voor de economie en de financiële stabiliteit. Wanneer schades niet verzekerd zijn, duurt het langer voor gezinnen en bedrijven om weer normaal te functioneren. Voor bedrijven in het bijzonder kunnen langdurige verstoringen van de toeleveringsketen gevolgen hebben voor andere bedrijven, wat mogelijk van invloed is op het vermogen om leningen terug te betalen. Als de markt geen oplossing biedt, zullen mensen naar de overheid kijken voor hulp. Deze hulp duurt echter vaak langer en de overheidsfinanciën kunnen verzwakken als ze moeten bijspringen,”
Hielkema wees erop dat een adequate verzekeringsdekking deze risico’s enigszins zou beperken, maar zei dat de acceptatie van dit type verzekering “niet is wat het zou moeten zijn”.Eiopa en de ECB hebben samengewerkt aan mogelijke acties om de acceptatie en efficiëntie van catastrofeverzekeringen te vergroten en tegelijkertijd prikkels te creëren om zich aan te passen aan klimaatrisico’s en deze te verminderen, voegt ze eraan toe.
In eerste instantie is de aanbeveling dat verzekeraars hun beleid zo inrichten dat huishoudens en bedrijven worden aangemoedigd om risico’s te verminderen, bijvoorbeeld door kortingen te geven voor het uitvoeren van effectieve mitigatie- of adaptatiemaatregelen,” zegt Hielkema. Zij benadrukt ook dat er een grote rol is weggelegd voor herverzekering als eerste verdedigingslinie om schades door klimaatgerelateerde natuurrampen te dekken. ‘Het gebruik van financiële markten om risico’s over te dragen via catastrofe- of cat-obligaties kan ook helpen om dergelijke risico’s te herverzekeren.”
“Kapitaalmarktinstrumenten, zoals cat bonds, kunnen een aanvulling vormen op verzekeringsregelingen om snel hulp te bieden bij de wederopbouw na rampen. Ze kunnen ook helpen om een deel van het staartrisico dat particuliere (her)verzekeraars en/of publiek-private partnerschappen op zich nemen, door te geven aan de kapitaalmarkten,” stelt Hielkema.
“Kapitaalmarktinstrumenten, die vaak samen met traditionele herverzekering worden gebruikt, bieden twee belangrijke voordelen: (i) diversificatie in de vorm van een alternatieve bron van kapitaal en (ii) een lagere premie voor de totale dekking. Niettemin heeft de frequentie van klimaatgerelateerde rampen ook een impact op de prijs van herverzekering, die op zijn beurt gevolgen heeft voor de primaire verzekeraar en uiteindelijk voor de polishouder, wat kan leiden tot een situatie waarin verzekeren simpelweg onbetaalbaar wordt.”
Het is op dit kritieke punt dat nationale of Europese publiek-private partnerschappen (PPP’s) een rol kunnen spelen door het poolen van kapitaal dat het vermogen van lidstaten, of zelfs de EU, om op een ordelijke manier te reageren op de klimaatgerelateerde gebeurtenissen kan verbeteren. Deze weg voorwaarts werd gesuggereerd door veel individuele riskmanagers die deelnamen aan het Risk Frontiers Europe onderzoek van vorig jaar, en de beweging wordt ondersteund door Ferma.
“We zien nu verschillende voorbeelden van publiek-private partnerschappen ontstaan en zullen dit in 2024 op EU- en internationaal niveau blijven volgen. We zullen ook ons werk met de ECB op dit gebied voortzetten, met een focus op de rol van kapitaalmarkten en financiële producten om meer capaciteit voor deze gebeurtenissen te creëren, evenals mogelijke vormen van risicopooling die kunnen worden overwogen. We zullen gedurende het jaar over deze werkzaamheden communiceren,” beloofde Hielkema.
Alle rismanagement is gebaseerd op gegevens, hoe meer en kwalitatief betere gegevens, hoe beter. Bij systeemrisico’s zoals nat cat en cyber is het in ieders belang dat gegevens beter worden gedeeld en gecommuniceerd. Hielkema zegt dat Eiopa op dit gebied actief is. “Nauw verbonden met samenwerking is communicatie. En dan bedoel ik zowel bewustwording als kennisdeling. Ik had het net over de lage acceptatie van verzekeringen tegen natuurrampen. Daar zijn verschillende redenen voor – van ‘ik zal me nooit een verzekering kunnen veroorloven’ tot ‘het zal me nooit overkomen’.”
“Deze uitspraken laten zien hoeveel werk er nog verzet moet worden om mensen bewust te maken van de verwoesting die klimaatverandering kan aanrichten en de waarde die verzekeringen kunnen bieden. Het delen van expertise en gegevens, ook over catastrofemodellen, is daarom essentieel om het risicobewustzijn te verbeteren en aanpassings- en mitigatie-inspanningen te stimuleren. En in onze hoedanigheid als expertisecentrum voor catastrofemodellen en -gegevens is Eiopa in staat om zowel verzekeraars als toezichthouders te voorzien van de tools en gegevens waarmee ze catastroferisico’s effectief kunnen beoordelen, monitoren en er toezicht op kunnen houden,” vervolgt Hielkema. Zij wees erop dat Eiopa eind vorig jaar zijn catastrofe-datahub lanceerde, die Europabrede gegevens verschaft over verzekerde schades als gevolg van extreme weersomstandigheden, zoals de bosbranden van 2017 in Portugal.
Eind vorig jaar publiceerde Eiopa ook zijn bijgewerkte nat cat-dashboard. Het toont het risico voor vijf nat cat-perils in elke EU-lidstaat en hoeveel daarvan verzekerd is. Samenwerking, betrokkenheid en communicatie zijn soms makkelijker gezegd dan gedaan. Maar de waarheid is dat, hoe moeilijk ook, we deze dingen moeten doen als we de gevolgen van klimaatverandering met succes willen aanpakken,” concludeert Hielkema
