“We behandelen een schip vaak als een huis, terwijl dat niet zo is. Dat moet anders”, zegt Wim van der Wal, Wim van der Wal, beleidsadviseur bij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en aanjager van het landelijke specialisme Scheepsincidentbestrijding, in een artikel op de website van NIPV. “Met de goedgekeurde visie door de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is SIB sinds 2024 officieel landelijk brandweerspecialisme. Hiermee is er eindelijk ruimte voor de bijzondere gevaren en risico’s van scheepsincidenten en daar ben ik blij mee.”
Van der Wal houdt zich al jaren bezig met scheepsincidenten. “In mijn ervaring vragen scheepsincidenten specifieke kennis en een specifieke aanpak. De dynamiek op het water is echt anders dan op het land. Daar komt bij dat het negen van de tien keer om gemeentegrensoverschrijdende incidenten gaat. Water stopt niet bij een gemeente of regiogrens. Samenwerken en informatie delen is juist van groot belang bij een incident op het water waarbij de rivier als scheidslijn fungeert. Diverse incidenten in achterliggende tijd toonden dit aan.”
Scheepsincidentbestrijding is volgens hem een landelijk brandweerspecialisme in ontwikkeling. “Maar we starten niet bij nul. Drie steunpunten staan klaar om alle regio’s te ondersteunen:
- Zeeland
- Noord-Holland-Noord (samen met Korps Marinebrandweer)
- Rotterdam-Rijnmond”
Alle steunpunten hebben een specialistische Officier van Dienst (OvD) op piket. Via de coördinerende meldkamer in Rotterdam zijn zij altijd bereikbaar.”
Onbekend maakt onbemind
“Elke keer als ik ergens kom, zie ik hetzelfde: mensen vinden scheepvaart een bijzondere wereld, maar weten er weinig van,” vertelt Van der Wal. “Onbekend maakt onbemind. Maar de risico’s zijn groot. Het is altijd net even anders. Brandbestrijding, o gevaarlijke stoffen (Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen, IBGS), de dynamiek op het water,, de indeling van schepen zoals; accommodatie, lading, machinekamer. Er zijn altijd meerdere multi-partijen betrokken zoals Rijkswaterstaat, gemeenten, havenbedrijven, Kustwacht, KNRM en waterschappen. Je móet dus wel samenwerken. Daarom ontwikkelden we samen met het NIPV eerder al twee e-modules voor brandweermensen. Die bieden kennis en een handelingsperspectief voor iedereen op de vaste wal. De e-modules zijn, inclusief vakbekwaamheidsadvies, toegankelijk via CANVAS. Mijn advies aan de lezers is: volg deze e-modules!”
Van visie naar praktische uitvoering
“Nu de visie er ligt, begint het werk pas echt. Met steun van het NIPV ontwikkelen we door. Regio’s brengen momenteel hun risico’s in kaart met de hulp van collega Mariska Burema van Veiligheidsregio Groningen. Dat helpt bepalen hoe we de basis brandweerzorg, basis+ en specialistisch optreden het beste kunnen inrichten. Daarnaast hoe we interregionale bijstand kunnen inrichten, waar we moeten doorontwikkelen en dit kunnen borgen. Dat is nodig, want bijna alle regio’s hebben rivieren, waterwegen en kleine of grote havens. Vaak met serieus water. Ik zie het als mijn missie om Scheepsincidentbestrijding goed te implementeren en te borgen. Nu Scheepsincidentbestrijding een officieel brandweerspecialisme is, hoop ik op meer prioriteit.”
