Nekklachten zijn een veelvoorkomende reden voor een bezoek aan de huisarts. Een van de behandelopties is cervicale manipulatie, ook wel bekend als het ‘kraken’ van de nekwervels. Hoewel complicaties zelden gemeld worden, kunnen zij ernstig van aard zijn. Een overzicht van de meest recente literatuur laat zien dat er na cervicale manipulatie soms ernstige complicaties kunnen optreden, zoals schade aan de vaatwanden, zenuwen, hersenvliezen of ruggenmerg. Deze complicaties leiden in sommige gevallen tot blijvende schade of zelfs overlijden van de patiënt. Er is in de literatuur echter geen eenduidig bewijs te vinden voor een direct verband tussen nekmanipulatie en deze complicaties. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel uitgevoerd in opdracht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Patiëntgebonden risicofactoren spelen een rol
Uit het literatuuronderzoek komen enkele risicofactoren naar voren die de kans op ernstige complicaties bij cervicale manipulaties mogelijk vergroot. Deze risicofactoren zijn vooral patiëntgerelateerd, zoals leefstijlfactoren, bestaande comorbiditeiten en aangeboren anatomische aandoeningen. In de beroepsnormen en richtlijnen voor behandelaren is aandacht voor deze risicofactoren en voor het herkennen ervan bij patiënten. Op basis van de beschikbaarheid en kwaliteit van de huidige literatuur kan echter geen eenduidige conclusie getrokken worden over een causale relatie tussen de manipulatie en de complicaties, of over de rol van deze risicofactoren.
Hoewel er geen eenduidige onderbouwing is voor een causaal verband tussen cervicale manipulaties en de complicaties, zijn de geregistreerde complicaties soms zeer ernstig en kunnen zij blijvende schade voor de patiënt veroorzaken. Daarom is verder onderzoek nodig om dit verband beter te duiden en risicofactoren te specificeren
