De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft in het rapport ‘Dodelijk ongeval in een reactor Zeeland Refinery’ in april 2025 partijen opgeroepen te stoppen met het verwijderen van katalysatormateriaal door mensen te laten afdalen in een zuurstormarme reactor. In reactie op de aanbevelingen geven partijen aan dat zij nieuwe methoden voor het ontladen van reactoren ontwikkelen. Zeeland Refinery neemt verschillende stappen om veiligere methoden van ontladen te ontwikkelen, toe te passen en gebruik ervan bij branchegenoten te bevorderen. Ook T.I.M.E. Service Catalyst Handling (T.I.M.E.) werkt mee aan het ontwikkelen van nieuwe methoden voor het ontladen van reactoren.
Nog niet alle partijen zijn gestopt met deze manier van verwijderen van het katalysatormateriaal. Erica Bakkum, raadslid Onderzoeksraad: :”We zien dat partijen hun best doen om alternatieven te ontwikkelen. Het stoppen met het uitvoeren van dit soort werk gaat ons alleen niet snel genoeg.”
Stappen gezet om te stoppen
TotalEnergies (het moederbedrijf van Zeeland Refinery) heeft het ontladen van reactoren in zuurstofarme omgevingen door mensen verboden in al haar raffinaderijen. T.I.M.E. geeft aan dat nog niet alle reactoren daarvoor geschikt zijn. Wel zegt zij dat de tijd waarin een medewerker werkt in een ruimte zonder zuurstof tot een minimum wordt beperkt. Het bedrijf streeft ernaar om deze manier in de toekomst te stoppen. De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is ook van mening dat deze manier van reinigen moet stoppen. Hij zou hierin volgens de Onderzoeksraad een actievere rol kunnen oppakken.
Voorval in het kort
Op vrijdagochtend 3 februari 2023 verongelukte een medewerker van T.I.M.E. op het terrein van olieraffinaderij Zeeland Refinery. Dit gebeurde toen hij bezig was om katalysatormateriaal uit een reactor te verwijderen. Katalysatormateriaal in een reactor moet periodiek vervangen worden. Daarvoor bestaan verschillende methoden, die vaak in combinatie worden toegepast. Een van die methoden bestaat uit het betreden van de reactor door een werknemer.
De volledige reactie van de Onderzoeksraad en van de partijen die aanbevelingen hebben gekregen staat op de onderzoekspagina: ‘Dodelijk ongeval in een reactor Zeeland Refinery’
Aanbevelingen
Het ontladen van reactoren door middel van inerte betredingen kent grote veiligheidsrisico’s. Deze risico’s kunnen onvoldoende worden beheerst. Om de veiligheid van het ontladen van reactoren te verbeteren, heeft de Onderzoeksraad een aantal lessen en aanbevelingen geformuleerd.
Lessen voor de sector
Stop met het ontladen van reactoren door middel van inerte betredingen
De maatregelen die worden genomen om de risico’s van inerte betredingen in reactoren te beheersen, bestaan voor een belangrijk deel uit werkvoorschriften. Deze zijn effectief zolang ze goed worden nageleefd. De werkvoorschriften worden in de praktijk echter niet altijd nageleefd (bewust dan wel onbewust) en bieden daardoor onvoldoende garanties voor de veiligheid van werknemers. Omdat het niet of nauwelijks mogelijk is om de risico’s met andere soorten maatregelen verder te beperken, is het werken in een reactor onder inerte omstandigheden inherent onveilig. De sector moet daarom stoppen met deze werkwijze.
Ontwikkel nieuwe, veiligere werkwijzen voor het ontladen van reactoren
Teneinde het ontladen van reactoren in de toekomst veiliger te maken, dient de sector door te gaan met de ontwikkeling van nieuwe werkwijzen. Daarbij hebben opdrachtgevers en opdrachtnemers elkaar nodig. Een opdrachtnemer beschikt over de kennis van het verwijderen, opslaan en afvoeren van katalysatormateriaal, maar heeft tijd en ruimte nodig om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen en ze uit te proberen. Een opdrachtgever kan in de uitvraag voor het ontladen van een reactor eisen stellen en ruimte geven aan opdrachtnemers om nieuwe werkwijzen toe te passen.
Deel informatie over (bijna-)ongevallen binnen de sector
Voor het bevorderen van een veilige werkomgeving is het van belang te leren van ongevallen en bijna-ongevallen. Partijen delen op dit moment beperkt informatie over ongevallen en bijna-ongevallen die plaatsvinden tijdens de reiniging van een reactor binnen de sector. Dat ontneemt andere bedrijven de mogelijkheid om te leren van andere voorvallen en hun werkwijze daarop aan te passen. De partijen in de sector moeten kennis over incidenten beter met elkaar delen om het besef van de risico’s van het werk te bevorderen.
Aanbevelingen
Aan T.I.M.E. Service Catalyst Handling:
1. Stop met het ontladen van reactoren door middel van inerte betredingen.
Aan Zeeland Refinery en T.I.M.E. Service Catalyst Handling:
2. Deel de bovengenoemde lessen met branchegenoten om hen ertoe te bewegen te stoppen met inerte betredingen en veiligere methoden voor het ontladen van reactoren te ontwikkelen. Maak daarbij gebruik van de relevante nationale en internationale samenwerkingsverbanden, zoals Vemobin, SIR en ECMA.
3. Neem het voortouw in de verdere ontwikkeling van nieuwe, veiligere methoden voor het ontladen van reactoren.
Aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid:
4. Bevorder dat de sector stopt met het ontladen van reactoren door middel van inerte betredingen.
Aanbevelingen
