Uit de resultaten van de wereldwijde 2026 CEO Study van IBM blijkt dat Europese CEO’s AI sneller omarmen dan CEO’s in de rest van de wereld. Zij koppelen de technologie ook vaker aan eigen data voor gerichtere toepassingen binnen hun organisaties.
Uit het onderzoek komt naar voren dat 83% van de Europese CEO’s AI-agents op grote schaal inzet, tegenover 75% van de CEO’s wereldwijd. Onder de Nederlandse CEO’s ligt dit aandeel nog hoger en geeft 90% aan AI-agents op grote schaal te gebruiken. Europa loopt ook voorop in data-integratie. Zo geeft 90% van de Europese CEO’s aan dat zij hun eigen data en intellectueel eigendom systematisch integreren in op maat gemaakte AI-modellen en -agents. Wereldwijd ligt dit op 83% en in Nederland op 88%.
De belangrijkste bevindingen
Uit het onderzoek komen een aantal duidelijke inzichten naar voren. Zo blijkt dat dit jaar 76% van de ondervraagde organisaties wereldwijd een Chief AI Officer heeft, terwijl dat in 2025 nog 26% was. Daarnaast laat de analyse zien dat organisaties met een AI first benadering in het ontwerp van hun C-suite gemiddeld 10% meer AI-initiatieven hebben opgeschaald binnen de hele organisatie dan hun peers.
Ook geeft 64% van de ondervraagde CEO’s aan zich comfortabel te voelen bij het nemen van grote strategische beslissingen op basis van AI gegenereerde input. In Europa (60%) en Nederland (58%) ligt dit sentiment wat lager. Verder is 83% van de respondenten wereldwijd van mening dat AI-soevereiniteit essentieel is voor de bedrijfsstrategie. Dit onderstreept het belang van goede governance en controlemechanismen nu AI een steeds grotere rol speelt binnen organisaties.
“AI verandert hoe werk wordt uitgevoerd, door mensen en software op nieuwe manieren samen te brengen, en het verandert ook hoe mensen samenwerken op de werkvloer,” zegt Marcell Schmidt, Country GM Netherlands & Technology leader. “De CEO’s die echt resultaat boeken met AI-transformatie doen meer dan alleen AI sneller uitrollen. Zij herontwerpen hun organisaties om de beste mensen te combineren met de beste technologie.”
Leiderschap
Nieuwe uitdagingen vragen om andere vormen van leiderschap. Maar liefst 85% van de respondenten wereldwijd geeft aan dat alle functionele leiders technologie-experts moeten worden binnen hun eigen domein. In Europa ligt dit aandeel met 83% praktisch gelijk, terwijl dit in Nederland ook 85% is. Dit laat zien dat AI verantwoordelijkheid niet langer beperkt blijft tot gespecialiseerde functies, maar steeds breder in de organisatie wordt belegd.
Binnen organisaties met een Chief AI Officer verwachten alle ondervraagde CEO’s dat de invloed van deze rol richting 2030 verder zal toenemen. Tegelijkertijd geldt dat ook voor de invloed van alle andere C-suite functies. Daarnaast geeft ongeveer 60% van de Europese en 59% wereldwijde CEO’s aan dat de invloed van de CHRO de komende jaren zal groeien. In Nederland ligt dit percentage iets hoger op 65%.
Governance en controles
Nu CEO’s steeds vaker AI inzetten voor besluitvorming, worden governance en controle steeds belangrijker. Tegen 2030 verwachten CEO’s dat ongeveer de helft van de operationele beslissingen, waarbij consistentie en duidelijke kaders kunnen worden vastgelegd, door AI zal worden genomen zonder menselijke tussenkomst. Dit geldt voor 48% in Europa en wereldwijd en 51% in Nederland. Ook geeft 79% van de ondervraagde Europese en wereldwijde executives aan dat zij besluitvorming decentraliseren en verantwoordelijkheden breder in de organisatie beleggen nu AI een steeds grotere rol speelt. In Nederland ligt dit aandeel op 68%.
“Als we blijven optimaliseren voor gisteren, verliezen we ons vermogen om morgen uit te voeren. De uitdaging is om continuïteit te behouden waar dat nodig is, terwijl er tegelijkertijd ruimte wordt gecreëerd om sneller nieuwe manieren van werken te adopteren,” zegt Jan Polkerman, algemeen directeur Belastingdienst bij het Ministerie van Financiën.
Organisaties richten zich sterk op mensen om AI-succes te realiseren, waarbij 83% van de CEO’s wereldwijd aangeeft dat het succes van AI meer afhangt van de adoptie door mensen dan van technologie. In Europa is dit 81% en in Nederland 80%. Tussen 2026 en 2028 verwacht 29% van de wereldwijde respondenten en 29% van de Europese respondenten dat medewerkers omscholing nodig hebben voor een andere rol, tegenover 31% van de Nederlandse bestuurders.
Training personeel
Meer dan de helft (53%) van de wereldwijde, Europese en Nederlandse CEO’s gelooft dat medewerkers extra training nodig hebben om hun huidige rol beter uit te voeren. Tot slot geeft 77% van de wereldwijde respondenten aan dat talent- en technologieleiderschapsrollen steeds meer naar elkaar toe groeien, wat wijst op een nauwere integratie tussen talent, technologie en bedrijfsstrategie. In Nederland deelt maar liefst 85% deze visie.
Gary Cohn, Vice Chairman bij IBM, zegt in het voorwoord van het onderzoek: “De rol van de CEO is altijd geweest om leiding te geven in tijden van verandering. Wat AI anders maakt is hoe snel alles nu gaat en wat dat betekent voor leiderschap. Organisaties die succesvol zijn werken AI first en zien het niet als extra laag technologie maar als een nieuw manier van organiseren. Besluitvorming wordt sneller, de grenzen tussen functies vervagen en het voordeel ligt bij organisaties die sneller leren, zich aanpassen en uitvoeren dan hun concurrenten.”
- Lees hier het volledige onderzoek: https://www.ibm.com/thought-leadership/institute-business-value/en-us/c-suite-study/ceo
