Blinde vlekken in het bestuur baren 86% van de bestuurders zorgen, zo blijkt uit een nieuw onderzoek dat de paraatheid van besturen om de meest urgente governance-vraagstukken van dit decennium aan te pakken, in kaart brengt.
Het onderzoek, getiteld “Boardroom Resilience in 2026: Independent research into board readiness, risk and strategy“, is gepubliceerd door het Corporate Governance Institute en verzamelde medio 2025 gegevens van 500 C-suite- en bestuursleden in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. 43,2% van de respondenten is het er sterk mee eens dat hun organisatie meer stappen moest ondernemen om potentiële blinde vlekken of tekortkomingen in het besturen van organisaties aan te pakken. Nog eens 43,2% was het enigszins eens met dezelfde stelling.
In totaal betekent dit dat 86,4% van de respondenten zich zorgen maakte over de blinde vlekken op governance-niveau binnen hun bedrijf. “Dit is een verbijsterend cijfer, dat aangeeft dat veel moderne bestuurders simpelweg niet over de vaardigheden beschikken, of niet het vertrouwen hebben in de vaardigheden van hun collega’s, om de storm van moderne zakelijke uitdagingen volledig te doorstaan”, aldus het rapport.
Wat ‘blinde vlekken in governance’ precies inhouden:
Het is volgens de onderzoekers heel gemakkelijk om aan te nemen dat het woord ‘blinde vlek’ simpelweg een gebrek aan bewustzijn betekent. “Hoewel dat in veel gevallen klopt, zijn sommige blinde vlekken complexer. Ze kunnen gemakkelijk een gebrek aan vaardigheden inhouden, in plaats van een gebrek aan kennis. Bestuurders zijn zich er misschien wel degelijk van bewust dat er een nieuwe governance-uitdaging speelt, maar hebben als groep nog niet de capaciteit ontwikkeld om deze aan te pakken. Daardoor kunnen ze ernstige risico’s introduceren in hun toezicht, omdat ze de kernonderdelen van nieuwe structuren niet kennen en niet in staat zijn de juiste vragen te stellen”, aldus het Corporate Governance Institute
Enkele van deze nieuwe problemen zijn:
- De snelle integratie van AI, die lacunes in het toezicht creëert op het gebied van data-ethiek, algoritmische bias en beveiliging.
- Milieu, maatschappij en governance (ESG). Het is geëvolueerd van een optionele extra naar een kernstrategisch element en vervolgens naar een gepolariseerd debatonderwerp dat veel bedrijven liever vermijden, zelfs als hun toezichthouders er nog steeds om rapportage vragen. Er speelt veel mee.
- Het chaotische geopolitieke landschap van de jaren 2020. Het valt niet te ontkennen dat polarisatie verder is gegaan dan louter retoriek. Fysieke conflicten komen tegenwoordig vaak voor en dwingen bedrijven overal ter wereld zich aan te passen.
- In combinatie met andere kwesties zoals financiën, risico’s en nieuwe compliance-verplichtingen, kunnen bestuurders gemakkelijk in de problemen komen als ze niet zo snel mogelijk stappen ondernemen om hun blinde vlekken te verhelpen. Het probleem is dat, hoewel velen zich daar openlijk toe lijken in te zetten, dit zich nog niet heeft vertaald in praktisch succes.
De vertrouwensparadox
Een andere opmerkelijke bevinding in het Boardroom Resilience-rapport. Is dat hoewel 86% van de respondenten kritieke blinde vlekken erkent, 85% van de bestuurders aangeeft een gemiddeld tot hoog netto vertrouwen te hebben in de algehele prestaties van hun raad van bestuur.
Waarom dit verschil? Het Corporate Governance Institute: “ Het kan heel goed te maken hebben met hoe specifiek besturen worden wanneer ze nadenken over hun belangrijkste uitdagingen. Over het algemeen is er wellicht een basis van vertrouwen, maar wanneer we inzoomen op details, zoals wat besturen doen om AI-risico’s aan te pakken, of geopolitieke gevolgen, realiseren bestuurders zich wellicht eindelijk dat er problemen zijn die moeten worden aangepakt.Het probleem met deze denkwijze is dat wanneer specifieke blinde vlekken worden genegeerd en later problemen veroorzaken, het algemene vertrouwen binnen de raad van bestuur (en daarmee in de rest van het bedrijf) snel kan verdwijnen. ‘Niets is een probleem totdat het dat wel is’ is hier zeer toepasselijk. Het is een natuurlijke trend in de snel veranderende zakenwereld, maar het brengt wel een element van risico met zich mee.”
De weg vooruit
Het feit dat bijna 9 op de 10 bestuurders alarmbellen horen rinkelen over belangrijke kwesties, heeft volgens de onderzoekers zowel positieve als negatieve kanten. ´Positief is dat de meeste bestuurders zich bewust zijn van wat ze niet weten, wat een goede zaak is. ‘Niet weten’ overkomt elke leider ter wereld. De beste leiders zijn degenen die dat graag toegeven en bereid zijn om te leren. Helaas zien we een heropleving van een cultuur waarin die erkenning wordt afgestraft voordat er überhaupt iets geleerd kan worden. Dat zal nooit positieve resultaten opleveren, alleen snelle leiderschapswisselingen en een onsamenhangende strategie. Gelukkig wijzen de statistieken in het Boardroom Resilience-rapport op een sterke bereidheid om te leren en blinde vlekken aan te pakken voordat ze problemen kunnen veroorzaken.”
Wat nu? Analyse en actie.
Volgens het rapport moeten bestuurders de blinde vlekken die ze kennen tot op de bodem uitzoeken. “Van daaruit krijgen ze een duidelijk beeld van wat ze kunnen doen om te verbeteren. Zijn er nieuwe vaardigheden nodig? Kunnen die extern worden aangetrokken of intern worden opgeleid? Hoe zullen deze nieuwe vaardigheden je over twee, vijf en tien jaar helpen?Als je deze vragen nu al kunt beantwoorden, ben je op weg naar succes.”
