Je vrienden en familie minder vaak zien, bestaansonzekerheid en angst om ziek te worden: tijdens de pandemie liggen psychische klachten op de loer. Toch nam het aantal zelfdodingen in 2020 niet toe ten opzichte van 2019, meldt de NOS.
In maart vorig jaar bereikte het coronavirus Nederland. Halverwege die maand ging Nederland voor het eerst in lockdown. Experts waarschuwden vrijwel direct voor een toename van het aantal suïcides, maar die bleef in 2020 uit.”We zagen allerlei risicofactoren toenemen”, zegt Renske Gilissen , hoofdonderzoeker bij de Stichting 113 Zelfmoordpreventie. “We hielden rekening met meer zelfdodingen als gevolg van werkloosheid, eenzaamheid en financiële problemen. Maar wat we tot december 2020 hebben vastgesteld, was dat er geen toename was van het aantal suïcides.”
Hoeveel zelfdodingen er vorig jaar uiteindelijk waren, wil 113 niet naar buiten brengen, maar het cijfer is volgens Gilissen vergelijkbaar met dat van 2019.Toen maakten volgens het Centraal Bureau van de Statistiek ruim 1.811 mensen een einde aan hun leven, tegenover 1.829 mensen in 2018. Uit een rondgang van het Parool langs psychiaters van de Amsterdamse GGD en de crisisdienst, bleek zelfs dat het aantal zelfdodingen vorig jaar iets afnam in vergelijking met 2019.
‘Het is een unieke situatie’
Dat het aantal suïcides ondanks de pandemie vorig jaar landelijk niet tot een piek leidde, verraste 113 Zelfmoordpreventie. Gilissen constateert achteraf dat de zorgen waren gebaseerd op het beeld van de vorige grote crisis die Nederland trof: de economische crisis in 2008. Toen maakten wel veel meer mensen een einde aan hun leven. Tussen 2007 en 2009 nam het aantal zelfdodingen in veel Europese landen toe.
“Maar wat we nu beseffen is: dit is een pandemie, geen economische crisis. Het is een unieke situatie”, legt Gilissen uit. Zo is er volgens haar nu meer saamhorigheid dan normaal door het gevoel dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten.”Iedereen zit in deze situatie en maakt zich zorgen om corona. Dat verbindt.” Daarbij zijn mensen vaker thuis en krijgen zij minder prikkels. Gilissen: “Je hoeft niet naar je werk, dat kan lekker zijn. Ook speelt mogelijk mee dat door de sluiting van de horeca extreem alcoholgebruik is afgenomen.”
Maar Gilissen waarschuwt dat het nog te vroeg is om definitieve conclusies over suïcidaliteit en de pandemie te trekken. Volgens haar zitten we “er nog middenin” en krijgt 113 wel degelijk meer telefoontjes van mensen die hulp zoeken bij suïcidale gedachtes.
