Het risico op cyberaanvallen is voor veel bedrijven een dagelijkse realiteit geworden. Dit geldt niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor kleine en middelgrote ondernemingen (mkb’s). Cyberaanvallen zijn daarmee een centrale en voortdurende zakelijke uitdaging geworden.Kleine en middelgrote ondernemingen in Duitsland, evenals zelfstandigen en freelancers, zijn doelwit van cyberaanvallers, zo blijkt uit het HDI Verzekerings Cyberonderzoek 2026. .
Van de ondervraagden beschouwt 60% cyberschade als een relevant risico en 31% schat het risico dat hun bedrijf binnen de komende twee jaar het doelwit wordt van een cyberaanval als ‘hoog’ of ‘vrij hoog’. Hoewel veel aanvallen tegenwoordig kunnen worden afgeweerd, vinden er nog steeds succesvolle aanvallen plaats. Volgens de HDI Cyberstudie 2026 bedroeg de gemiddelde schade door succesvolle aanvallen ongeveer € 25.000. In eerdere studies sinds 2022 lag dit cijfer aanzienlijk hoger, minstens € 68.000.
“De aanzienlijk lagere schadecijfers zouden kunnen betekenen dat veel bedrijven nu routinematiger met de dreiging omgaan, dat preventieve maatregelen effectief zijn en dat aanvallen sneller worden ingedamd”, aldus Peter Bertram, hoofd Productmanagement en Cyber Underwriting bij HDI Insurance. Bedrijven zijn de cyberdreiging dus gaan beschouwen als onderdeel van hun bedrijfsrealiteit. “Er ontstaan nieuwe gevaren als routine omslaat in nalatigheid en de focus op cybersecurity afneemt”, waarschuwt hij
Existentiële dreiging en preventie
De dreiging van cyberaanvallen blijft reëel en relevant. Eén op de drie bedrijven ziet zijn voortbestaan bedreigd in geval van grootschalige cyberaanvallen. Sommige bedrijven beseffen deze existentiële dreiging echter pas na een cyberincident. Ongeveer 35% van de respondenten gaf aan dat hun bedrijf de afgelopen vijf jaar minstens één keer het doelwit van een cyberaanval is geweest. Kleine bedrijven met een jaaromzet tussen € 2,5 en € 10 miljoen lopen hierdoor vaak het risico failliet te gaan. Uit het HDI Cyberonderzoek 2024 bleek al dat kleine bedrijven onevenredig zwaar getroffen worden door cyberaanvallen. Ze zijn vaak minder goed in staat de schade te herstellen dan grotere bedrijven.
De meeste bedrijven bereiden zich hierop voor en vertrouwen op diverse preventieve maatregelen. 87% van de respondenten in het onderzoek gaf aan technische maatregelen te hebben geïmplementeerd, zoals firewalls of automatische back-ups. 71% verzorgt trainingen voor medewerkers. En 69% heeft organisatorische maatregelen getroffen, zoals IT-beleid of beveiligingsstrategieën.
Uit het onderzoek blijkt ook dat het implementeren van preventieve maatregelen een aanzienlijke impact kan hebben op zowel de waarschijnlijkheid als de omvang van de schade. Zo is de gemiddelde schade bijvoorbeeld 33% lager voor bedrijven die preventieve maatregelen hebben genomen dan voor bedrijven die dat niet hebben gedaan.
Cloudgebruik kan de cybersecurity versterken
Cloudoplossingen worden gebruikt voor IT-infrastructuur als een extra maatregel om risico’s te verminderen. Meer dan de helft van de ondervraagde bedrijven (54%) werkt nu (gedeeltelijk) in de cloud. Naast het voordeel van locatieonafhankelijke beschikbaarheid van data en services voor de dagelijkse bedrijfsvoering, is de cloud voor veel bedrijven ook een belangrijke veiligheidsanker.
Ongeveer de helft van de ondervraagden in het HDI Cyberonderzoek (49%) noemde expliciet verhoogde IT-beveiliging als drijfveer voor het gebruik van cloudoplossingen. Werken in de cloud brengt over het algemeen ook een verhoogde databeveiliging met zich mee, mits de cloud professioneel beveiligd is. Andere belangrijke redenen voor de keuze voor cloudcomputing waren flexibiliteit en mobiliteit (44%) en kostenoverwegingen zoals lagere investeringen in hardware en onderhoud (38%).
Tegelijkertijd suggereren de onderzoeksresultaten dat cloudgebruik ook kan leiden tot een onderschatting van risico’s. Het verwaarlozen van beveiligingsmaatregelen kan nieuwe aanvalsvectoren creëren. 31% van de bedrijven die cloudcomputing gebruiken, meldde al een bedrijfsstoring te hebben ondervonden als gevolg van een cyberincident. Dit percentage lag slechts op 14% voor bedrijven die geen cloudoplossingen gebruiken.
Cyberaanvallen en AI
Mensen blijven het belangrijkste toegangspunt tot de IT van bedrijven. Dit wordt bevestigd door het huidige HDI Cyberonderzoek. Phishing-e-mails blijven de meest voorkomende aanvalsmethode. 64% van de bedrijven die in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek werden aangevallen, meldden dergelijke aanvallen, gevolgd door e-mails met malware (47%) en onbedoelde malware-downloads van internet (30%). Maar kunstmatige intelligentie wordt nu ook ingezet voor cyberaanvallen – met name aanvallen gericht op mensen.
Naast de gevestigde aanvalsmethoden komen ook nieuwe, door AI aangedreven dreigingsscenario’s in beeld. “CEO-fraude of op deepfakes gebaseerde misleiding zal in 2026 door een aanzienlijk deel van de bedrijven als serieuze risico’s worden beschouwd”, legt Peter Bertram uit. Volgens het HDI Cyberonderzoek heeft 7% van de respondenten al te maken gehad met CEO-fraude of betalingsfraude, en 27% beschouwde dit als een relevant risico. 4% van de bedrijven werd getroffen door deepfake-aanvallen en 24% gaf aan dat deze een relevant risico voor hen vormden.
De meerderheid van de respondenten (55%) ziet AI echter als een kans. Slechts 21% beoordeelde kunstmatige intelligentie eerder als een risico voor hun bedrijf. Velen verwachten dat het gebruik van AI onder andere zal leiden tot verbeterde detectie-, analyse- en verdedigingsmechanismen tegen cyberaanvallen, en daarmee tot een grotere IT-beveiliging. In totaal is 26% van de deelnemers aan het onderzoek van mening dat AI de cyberweerbaarheid van hun bedrijven versterkt. Daarentegen gaf 11% van de respondenten aan dat AI de cyberweerbaarheid van hun bedrijven juist verzwakt. De kijk op AI wordt over het algemeen positiever naarmate de bedrijfsgrootte toeneemt. Kleine bedrijven staan doorgaans kritischer tegenover de ontwikkeling.
Meer informatie over het HDI Cyberonderzoek 2026 is te vinden in de huidige brochure: Booklet..
