Industriële producenten verwachten in 2026 drie procent minder te investeren in gebouwen, machines, vervoermiddelen of computers dan in 2025. De metaalindustrie verwacht de sterkste afname (-19%). De meubelindustrie verwacht wat meer te investeren dan vorig jaar. Naar verwachting gaat bijna een vijfde van de investeringen naar verduurzaming en energiebesparing. Dit meldt het CBS op basis van de voorjaarsenquête investeringsverwachtingen onder bedrijven met 10 of meer werknemers.
Bedrijven in vijf bedrijfstakken hebben tussen half januari en half mei 2026 vragen beantwoord over investeringen in materiële activa, zoals gebouwen, machines, vervoermiddelen of computers. In het najaar van 2025 verwachtten industriële ondernemers nog ruim 5% meer te investeren in 2026. Dit hangt mogelijk samen met een voorzichtiger investeringsklimaat en met investeringen die eerder waren gepland maar inmiddels zijn uitgesteld of heroverwogen.
Basismetaalindustrie verwacht fors minder te investeren
De basismetaal- en metaalproductenindustrie verwacht dit jaar 19% minder te investeren dan in 2025. Dit komt mede doordat in 2025 grote investeringen werden gedaan. Binnen die branche zijn het vooral bedrijven in de vervaardiging van basismetalen die een sterke afname voorzien. Producenten in de elektrotechnische en machine-industrie verwachten 10% minder te investeren.
Er zijn ook bedrijfstakken die juist een toename verwachten. Zo gaan producenten uit de overige industrie (vooral meubelindustrie) ervan uit 33% meer te investeren in 2026. Ook ondernemers uit de raffinaderijen en chemische industrie verwachten hogere investeringen.
| Verwachte investeringen industrie, 2026* | |
| Bedrijfstak | Verwachte investeringen (% verandering t.o.v. een jaar eerder) |
| Industrie | -3 |
| Overige industrie en reparatie | 33 |
| Raffinaderijen en chemie | 5 |
| Bouwmaterialen | 2 |
| Textiel, kleding, leder | -1 |
| Voedings- en genotmiddelen | -2 |
| Transportmiddelen | -5 |
| Papier, grafisch | -10 |
| Elektrotechnische en machine-industrie |
-10 |
| Hout | -11 |
| Basismetaal, metaalproducten | -19 |
| *voorlopige cijfers | |
Vijfde van verwachte investeringen gerelateerd aan verduurzaming en energiebesparing
Van het totale bedrag aan verwachte investeringen in 2026 wijzen industriële producenten 6% toe aan circulair produceren, waaronder het hergebruik van grondstoffen en afvalstoffen, en 7% aan energiebesparing. Hierbij kan gedacht worden aan isolatie, een warmtepomp of zonnepanelen. Industriële producenten geven aan dat zo’n 6% van de verwachte investeringen te maken heeft met vermindering van uitstoot. Voor de voedingsindustrie is dit 10%.
Voor de hele industrie hangt 4% samen met digitale investeringen. Binnen de industrie verwacht de overige industrie (waaronder de meubelindustrie) in verhouding de meeste investeringen in digitalisering.
| Verwachte investeringen industrie per type, 2026* | ||||
| Type | Totaal (%) | Emissie (%) | Energie (%) | Circulair (%) |
| Vergroening | 6 | 7 | 6 | |
| Digitalisering | 4 | |||
| Anders | 77 | |||
| *voorlopige cijfers | ||||
Chemie blijft grootste investeerder, machine-industrie groeit het hardst
Ondernemers in de raffinaderijen en chemische industrie investeerden in 2024 voor 3,6 miljard euro in gebouwen, machines en andere vaste activa. Dat is 1% meer dan een jaar eerder, waarmee deze branche opnieuw de grootste industriële investeerder was.
In de elektrotechnische en machine-industrie groeiden de investeringen met 52% het sterkst. Ook de transportmiddelenindustrie investeerde fors meer dan in 2023 (26%). Daarentegen namen de investeringen in de papier- en grafische industrie (-33%) en de metaalindustrie (-16%) duidelijk af. Per saldo stegen de investeringen in de totale industrie met 7%.
Investeringsverwachtingen verschillen vaak enigszins van gerealiseerde investeringen. Dat komt onder meer doordat projecten vertraging oplopen of worden uitgesteld, bijvoorbeeld door leveringsproblemen, vergunningstrajecten of veranderende economische omstandigheden.
| Gerealiseerde investeringen industrie | ||
| Industriële branche | 2024* (mld euro) | 2023 (mld euro) |
| Raffinaderijen en chemie | 3,607 | 3,562 |
| Elektrotechnische en machine-industrie |
3,111 | 2,043 |
| Voedings- en genotmiddelen | 2,659 | 2,596 |
| Basismetaal, metaalproducten | 1,617 | 1,915 |
| Overige industrie en reparatie | 0,821 | 0,733 |
| Transportmiddelen | 0,501 | 0,398 |
| Papier, grafisch | 0,334 | 0,496 |
| Bouwmaterialen | 0,328 | 0,364 |
| Hout | 0,187 | 0,196 |
| Textiel, kleding, leder | 0,117 | 0,113 |
| *voorlopige cijfers | ||
