In twintig Nederlandse wijken waar grote sociaaleconomische achterstanden zijn, worden baby’s vaker te vroeg geboren. Ook hebben baby’s daar vaker een laag geboortegewicht en overlijden ze vaker rond de geboorte. Dit blijkt uit onderzoek van Erasmus MC en de TU Delft, gebaseerd op ruim 1,1 miljoen zwangerschappen in Nederland.
Volgens de onderzoekers is de plek waar een kind wordt geboren van grote invloed op de gezondheid rond de geboorte en zijn verschillen ten opzichte van andere wijken “te herleiden naar de leefomstandigheden tijdens de zwangerschap”. Zij zien in sommige wijken van de grote steden dat de babysterfte twee keer zo hoog is als in andere wijken.Ook worden er meer baby’s te vroeg geboren en zijn baby’s vaak kleiner bij de geboorte dan in de rest van Nederland. In totaal hadden vier van de twintig kwetsbare gebieden significant meer kans op babysterfte en alle wijken hadden een grotere kans op een lager gewicht of een lagere lichaamslengte bij de geboorte.
“De leefomstandigheden waarin zwangere vrouwen j wonen zijn waarschijnlijk een belangrijke verklaring,” zegt Jasper Been, kinderarts neonatoloog in het Erasmus MC en onderzoeksleider. Volgens hem liggen de problemen rond de geboorte ‘niet aan persoonlijke omstandigheden, zoals leeftijd en etniciteit’. “We zullen moeten investeren in de leefomgeving en omstandigheden in deze wijken om ervoor te zorgen dat kinderen een kansrijkere start krijgen. “Dat kan niet enkel vanuit de gezondheidszorg. Hiervoor is een aanpak nodig die domeinoverstijgend is.”
Voorbeelden van omgevingsfactoren die invloed hebben zijn luchtvervuiling, geluidsoverlast, woonomstandigheden zoals hittestress, schimmel en de luchtkwaliteit binnenshuis. Deze factoren kunnen bijdragen aan verschillen in geboorte-uitkomsten.Gebieden die werden onderzocht doen allemaal mee in Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dat zijn twintig gebieden met opstapelende problemen op het gebied van onderwijs, armoede, gezondheid, wonen en veiligheid. Het gaat om gebieden als Groningen-Noord, Heerlen-Noord en Rotterdam-Zuid.
Deskundigen benadrukken de noodzaak voor gerichte gezondheidsinterventies in armere buurten om deze ongelijkheden aan te pakken. Er moeten plannen gemaakt worden om toegang tot prenatale zorg te verbeteren en om de algemene gezondheidsomstandigheden in deze wijken te verbeteren, zodat de gezondheid van moeders en hun baby’s gewaarborgd kan worden. “Deze bevindingen zijn niet alleen relevant voor de medische gemeenschap, maar vragen ook om beleidsveranderingen vanuit de overheid en betrokken instanties om ervoor te zorgen dat elke baby, ongeacht de achtergrond van de ouders, een gelijke kans op een gezonde start in het leven krijgt”, aldus de onderzoekers
