Geopolitieke ontwikkelingen, zoals oorlog en politieke instabiliteit, zijn in korte tijd uitgegroeid tot de snelst groeiende stressfactor onder Nederlandse ondernemers. Dat blijkt uit onderzoek van TAF onder ruim 1.000 ondernemers.
Stress verschuift van werkdruk naar wereldpolitiek
Het gemiddelde stressniveau blijft met 4,7 (op een schaal van 1 tot 10) vergelijkbaar met voorgaande jaren, maar de oorzaken verschuiven. Werkdruk als belangrijkste stressbron daalde met 10%, terwijl zorgen over geopolitieke ontwikkelingen met ruim 20% toenamen. Stress ontstaat daarmee vaker buiten de directe invloed van ondernemers.
“Ondernemers zijn gewend problemen op te lossen, maar geopolitieke onrust laat zich niet managen. Dat maakt deze vorm van stress lastiger te herkennen en aan te pakken,” zegt Nicole Hollander, algemeen directeur van TAF. “Juist daarom is het belangrijk dat adviseurs dit bespreekbaar maken, ook als de ondernemer er zelf nog niet over begint.”
De geopolitieke stress neemt in alle leeftijdsgroepen toe, maar vooral onder jongere en middelbare ondernemers. Bij ondernemers tot 35 jaar steeg het aandeel van circa 10% naar 15%, bij 35–54-jarigen van ongeveer 11% naar 18%. Onder 55-plussers bleef de toename beperkter, van circa 24% naar 28%.

Externe stress vraagt om eerdere signalering
De verschuiving naar externe stressbronnen vraagt om een andere aanpak van mentale gezondheid onder ondernemers, waarbij factoren buiten de eigen invloedssfeer een grotere rol spelen. De resultaten laten zien dat preventie en goede vangnetten belangrijk blijven.
“Stress is en blijft een risicofactor voor arbeidsongeschiktheid,” aldus Nicole Hollander. “Juist bij stressfactoren van buitenaf is het belangrijk dat ondernemers niet blijven doorlopen, maar tijdig ondersteuning krijgen. Daarnaast blijft het nodig om ook de financiële gevolgen van uitval goed af te dekken.”
In een tijd waarin ondernemers steeds minder grip hebben op de oorzaken van hun stress, wordt vroegsignalering steeds belangrijker om uitval te beperken.
De belangrijkste resultaten
- Zorgen over geopolitieke ontwikkelingen stegen met ruim 20%
- Werkdruk als belangrijkste stressfactor daalde met 10%
- Financiële zorgen (19,0%) spelen een kleinere rol dan voorheen
- Werk (27,5%) en privé (34,7%) blijven belangrijke stressbronnen









