Opnieuw is het aantal bedrijven en organisaties dat met fraude is geconfronteerd gegroeid (van 78% in 2025 naar 89% in 2026). Deze stijgende trend is sinds de start van ons onderzoek in 2022 nadrukkelijk zichtbaar. De conclusie is duidelijk: ieder bedrijf komt vroeg of laat aan de beurt, zo stelt Allianz Trade in haar jaarlijkse fraudeonderzoek in Nederland en België.
Interne fraude is ook dit jaar weer dominant, maar externe fraude neemt significant toe. Eén op de drie bedrijven die fraude meemaakt heeft een schade boven €100.000. Eén op de tien gevallen heeft minimaal €500.000 schade. Opmerkelijk is ook de kwetsbaarheid van de categorie Publiek & Sociaal (overheid, onderwijs, zorg). Vooral de grote schades bij externe fraude vallen op. Zo ook dat twee op de drie bedrijven getroffen door AI-fraude.
Interne fraude
Nog altijd wordt de meeste fraude gepleegd door eigen werknemers (interne fraude). Toch dalen in de Top 3 de percentages. Ontvreemden van goederen komt werd vorig jaar bij 59% geconstateerd, dit jaar is dat 51%. Vervalsen van documenten komt op plek twee met 32% (was 41%). Ontvreemden van geld komt op de derde plaats met 38%, hetzelfde percentage als in 2025. Categorieën die opkomen zijn: bedrijfsspionage (was vorig jaar 18%, nu 25% en sabotage was 15% en is dit jaar gestegen naar 22%. In beide gevallen is de stijging in Nederland het sterkst. Een andere onderzoekuitkomst is dat grote organisaties minder tolerant zijn voor ‘onbewuste fraude’ , zoals bijvoorbeeld teveel uren schrijven door medewerkers.
Ernstige fraude-impact wordt volgens het onderzoek significant vaker gelinkt aan mannelijke senior medewerkers tussen 36-45 jaar met een dienstverband van 5-10 jaar. “Zij hebben vaak leidinggevende taken op financiële of commerciële afdelingen. Ze kennen de bedrijfssystemen en mechanismen door en door. Omdat ze vaak lang in dienst zijn genieten ze bij collega’s en superieuren groot vertrouwen. Dat verschaft hen allerlei vrijheden, waaronder toegang tot vertrouwelijke systemen en informatie”, aldus Allianz Trade.
Volgens criminoloog Donald Cressey zijn er drie belangrijke voorwaarden die de kans op interne fraude vergroten: gelegenheid, druk en rationalisatie (‘goedpraten’).
- Gelegenheid: De kans om fraude te plegen zonder betrapt te worden. Dit kan te maken hebben met zwakke interne controlemechanismen, gebrek aan toezicht of eenvoudige toegang tot geld of activa van het bedrijf.
- Druk (of motivatie): Denk aan financiële problemen vanwege schulden, gokverslaving of de wens om zich bepaalde luxe te veroorloven.
- Rationalisatie: Interne fraudeurs praten hun daad goed. Ze zien diefstal als ‘tijdelijk lenen’ of ‘het bedrijf is rijk genoeg en merkt er niks van’.
Reden om fraude te plegen:
- Financiële problemen 41%
- Gelegenheid 33%
- Uitgavepatroon van de fraudeur 23%
- Ontevredenheid over zijn/haar beloning 20%
- Wrok/onderlinge verhouding 18%
- Verslaving 9%
De interne fraudeur gaat vaker langer onopgemerkt door
De interne fraudeur gaat vaker langer onopgemerkt door met zijn activiteiten dan in 2025. Dat wijst volgens Allianz Trade op toenemende uitdagingen in vroege detectie. “Al komt in ons onderzoek ook naar voren dat de fraudeur bij gevallen met een grote impact duidelijk minder lang actief is dan de fraudeurs bij kleine fraudezaken. Anders gezegd: de fraudeur maakt een grote klapper en houdt het voor gezien.”
In meer dan de helft van de gevallen is de interne fraudeur actief , gelijkelijk verdeeld over 3 tot 6 maanden en 6 tot 9 maanden. 13% van de fraudeurs is tot drie maanden actief met zijn malafide werk, 6% één tot drie jaar en eveneens 65 zelfs langer dan drie maanden.
Externe fraude
Bij externe fraude is ‘factuurfraude’ fors gestegen. Vorig jaar meldde Allianz Trade een daling van 45% naar 32%, een eenmalige afname want dit jaar is factuurfraude toenemen naar 44%. Daarmee staat deze fraudevorm riant aan de leiding in de Top 3. Diefstal of vernietiging van data komt op de tweede plaats met 36%. In België steeg deze fraudevorm fors (met 18%), maar dit jaar is er sprake van een daling van 16%.
Een kwart van de bedrijven had te maken met factuur- en/of kopersfraude. Valse facturen of valse opdrachten komen doorgaans uit het binnenland en meestal komen ze via e-mail binnen.
Handel en dienstverlening voert de lijst aan met de meeste factuur- en/of kopersfraude (30%). Daarna volgen de sectoren ICT (23%), Transport en logistiek (22%), Techniek, productie en bouw (22%) en Gezondheidszorg en welzijn( 10%)
Impact fraude: 30% schade boven €100.000
Voor een op de drie organisaties heeft fraude tot aanzienlijke of zeer ernstige impact geleid; in België geldt dit zelfs voor twee op de vijf organisaties. Vertaald in geld bedraagt fraudeschade bij één op de drie bedrijven meer dan € 100.000. Eén op de tien gevallen heeft minimaal €500.000 schade. In de sector industrie worden relatief vaker kleinere schades (0–50.000) gemeld dan in andere sectoren. Eén op de tien instellingen in de Publieke & Sociale sector rapporteert externe fraudeschade tussen de één en vijf miljoen euro. Ook kampt deze sector met relatief veel fraudepogingen
Minder bedrijven leiden groot verlies
Het aantal bedrijven dat door interne fraude meer dan €100.000 verlies leed, daalde van 36% tot 29%. Bij externe fraude werd een daling geconstateerd van 10% van schades boven €100.000. Maar nog altijd leed 34% bij externe fraude een verlies groter dan €100.000. Bij interne fraude is dat 29%. Hoewel fraudeschade verschuift naar kleinere bedragen, is de fraudeschade bij bijna 1 op de 10 Nederlandse organisaties bij zowel interne- als externe fraude hoger dan een half miljoen euro.
Bij slechts 7% van de interne fraudegevallen was er geen financiële schade. Bijna twee van de vijf fraudes (39%) betrof de schade tussen de 1.000 en 50.000 euro en bij 25% tussen de 50,000 en 100.000 euro en bij 14% tussen de 100.000 en 200.000 euro. Verder bracht 7% van de interne fraudegevallen een financiële schade tussen de 200.000 en 500.000 euro met zich mee, 6% een schade tussen de 500.000 en een miljoen euro en 2% een schadebedrag tussen de één en vijf miljoen euro.
Bij de externe fraudegevallen was bij 13% geen sprake van financiële schade schade. Bij drie van de tien fraudes (30%) was het schadebedrag tussen de 1.000 en 50.000 euro, bij 23% tussen de 50,000 en 100.000 euro en bij 17% tussen de 100.000 en 200.000 euro. Verder bracht 9% van de interne fraudegevallen een financiële schade tussen de 200.000 en 500.000 euro met zich mee, 4% een schade tussen de 500.000 en een miljoen euro en eveneens 4% een schadebedrag tussen de één en vijf miljoen euro.
Schade per sector
Indien de fraudeschade wordt opgesplitst in drie categorieën: (a) Industrie & Maak, (b) Kennis, Tech & Diensten en (c) Publiek en Sociaal, dan valt op dat:
- De schade bij interne fraude, als het om de kleinste bedragen en om de hoogste bedragen (> 1 miljoen euro) gaat, deze veruit het meest voorkomen bij (a) Industrie & Maak.
- De schade bij externe fraude duidelijk anders is verdeeld. Vooral valt op dat (c) Publiek en Sociaal) juist bij de hoogste bedragen (1 tot 5 miljoen euro) veruit het meest wordt getroffen.
