Onzekerheid groeit, maar creëert ook kansen. Verzekeraars die hun systemen moderniseren en AI strategisch inzetten, versterken hun weerbaarheid én groei, stelt Loes Andringa, EY Insurance Sector Leader ¸in een artikel met als titel ‘Onrust als versneller: hoe verzekeraars weerbaarheid en groei combineren’ naar aanleiding van de uitgave EY Global Insurance Outlook 2026 .
In het kort worden daarin drie trends en ontwikkelingen waargenomen::
- Toenemende onzekerheid door klimaat, cyber en geopolitiek maakt weerbaarheid een strategische prioriteit voor verzekeraars.
- Digitale transformatie en modernisering van IT en data vormen de basis voor wendbaarheid, innovatie en betere klantbediening.
- AI kan echte waarde creëren in kernprocessen zoals underwriting en claims, mits data, architectuur en cultuur daarop zijn ingericht.
In een toelichtiing wordt gesteld: De verzekeringssector beweegt zich in een periode van toenemende onzekerheid. Klimaatverandering, cyberdreigingen, geopolitieke spanningen en economische schommelingen zorgen voor een omgeving waarin risico’s sneller ontstaan, elkaar versterken en moeilijker voorspelbaar zijn. Tegelijkertijd veranderen technologie, nieuwe kapitaalstromen en de komst van niet-traditionele concurrenten het speelveld in hoog tempo. Volgens de EY Global Insurance Outlook 2026 zoeken verzekeraars wereldwijd daarom naar nieuwe groeistrategieën, waarbij digitale transformatie en het strategisch inzetten van kunstmatige intelligentie een steeds belangrijkere rol spelen. “
Verzekeraars zijn volgens het EY-rapport gewend om met onzekerheid te werken. “Het is immers de kern van hun vak: risico’s inschatten en doorrekenen wat er kán gebeuren. Maar de onzekerheid van nu laat zich moeilijker voorspellen dan vroeger. Extreem weer volgt extremer weer op, cyberaanvallen zijn geen incidenten meer maar een constante dreiging, en geopolitieke spanningen werken onverwacht door in markten en ketens. Tegelijkertijd leggen toezichthouders de lat hoger. Dat maakt weerbaarheid geen sluitpost of noodplan meer, maar een strategisch vraagstuk. Geen scenario voor ‘als het misgaat’, maar een eigenschap die in het hart van de organisatie moet zitten.
Kansen grijpen of laten liggen
Onrust vergroot de druk, maar creëert ook ruimte. “Juist in periodes van onzekerheid kunnen verzekeraars zich onderscheiden. Wie nu vooruitkijkt en durft te investeren, kan een voorsprong nemen op concurrenten”, benadrukt Andringa.
“Zoals in de Global Insurance Outlook te lezen is, zien we internationaal dat digitale transformatie allang niet meer draait om korte termijn verbetering van productiviteit en efficiëntie. Het is een voorwaarde geworden voor groei, innovatie en wendbaarheid. In Nederland, waar verzekeraars te maken hebben met druk op marges, complexe legacy-systemen en steeds hogere klantverwachtingen, is die urgentie misschien nog wel groter. De vraag is dus niet óf er iets moet gebeuren, maar hoe snel en hoe doordacht.”
Versnipperde data en historisch maatwerk
Veel Nederlandse verzekeraars werken met IT-landschappen die in decennia zijn opgebouwd en deels zijn ontstaan door de consolidatieslag in de verzekeringssector. Systemen zijn uitgebreid, aangepast en met elkaar verbonden — vaak met de beste bedoelingen — maar het resultaat is regelmatig complex en moeilijk te veranderen. Versnipperde data, historisch maatwerk en ingewikkelde koppelingen maken snel schakelen lastig”, aldus EY.
“Wie concurrerend wil blijven, moet daar beginnen. Systemen vereenvoudigen. Processen stroomlijnen. Data toegankelijk en betrouwbaar maken. De juiste softwareplatforms kunnen hierin het verschil maken: ze verbinden systemen, verhogen de efficiëntie en bieden realtime inzicht. En dat maakt snellere productontwikkeling en betere klantbediening mogelijk.Voor gevestigde verzekeraars betekent weerbaarheid daarom méér dan beschermen wat er is. Het vraagt ook om investeren en experimenteren. Hoe sterker het fundament, hoe groter de ruimte om kansen te benutten en nieuwe ideeën in de praktijk te brengen.”
Zonder stevige systemen geen schaalbare AI
Dat fundament is volgens haar bovendien essentieel om AI echt strategisch in te zetten. ‘Veel verzekeraars experimenteren inmiddels met AI: medewerkers gebruiken Copilot, chatbots ondersteunen het klantcontact en analyses zijn deels geautomatiseerd. Dat zijn waardevolle stappen, maar vaak blijven ze aan de randen van de organisatie hangen en zijn deze nog beperkt gericht op het realiseren van (commerciële) groei.”
EY’s Global Insurance Outlook benoemt dit laatste als de belangrijkste focus van directies en C-suite van internationale verzekeraars, en dit zou zeker ook moeten gelden voor de Nederlandse verzekeringssector.”De echte meerwaarde ontstaat pas wanneer AI doordringt tot de kernprocessen: underwriting, claimsafhandeling en klantinteractie. Dit vraagt wel om meer dan alleen AI inzetten bij de uitvoering van de huidige processen, namelijk ook de processen zelf herinrichten. Om waarde te kunnen creëren zijn goede data, een modulaire architectuur en geïntegreerde processen onmisbaar. En juist daar wringt het bij veel organisaties nog. Platformmodernisering is daarom geen luxe, maar een noodzakelijke eerste stap richting schaalbare en toekomstbestendige AI.”
DORA als stresstest
Met de Europese verordening DORA wordt digitale weerbaarheid concreet getoetst. Wat gebeurt er als een kritieke IT-leverancier uitvalt? Als een cyberincident langer duurt dan gepland? Of als meerdere schakels in de keten tegelijk geraakt worden?
DORA fungeert als een stresstest: het legt afhankelijkheden bloot en maakt duidelijk of een organisatie écht overzicht heeft, of vooral vertrouwt op aannames. Dat vraagt om samenwerking tussen IT, risk, legal en business. In veel organisaties zijn die werelden historisch gescheiden.
Maar weerbaarheid gaat verder dan voldoen aan regels. Het draait om continuïteit van dienstverlening én om strategische keuzes die risico’s niet alleen beheersen, maar ook benutten. In dat kader spelen ook ESG-initiatieven een rol: niet alleen als compliance-verplichting, maar als bredere benadering van duurzaamheid en risicobeheer.
Zijn alle mensen mee in de verandering?
Een ander belangrijk thema uit EY’s Global Insurance Outlook is cultuur en menselijk gedrag. “Uiteindelijk bepalen niet systemen of regels het succes, maar mensen. Technologie kan faciliteren, regelgeving kan richting geven, maar zonder de juiste cultuur stokt verandering. Verzekeraars concurreren op een krappe arbeidsmarkt om data-analisten, AI-specialisten, actuarissen en cyberexperts. Tegelijkertijd moeten bestaande medewerkers worden meegenomen in nieuwe manieren van werken. Dat vraagt om een cultuur waarin leren centraal staat, waarin afdelingen samenwerken in plaats van naast elkaar opereren, en waarin leiderschap zowel richting als ruimte biedt”.
Een organisatie die bij onzekerheid verstijft, wordt volgens EY kwetsbaar. “Een organisatie die blijft leren en aanpassen, vergroot haar veerkracht. Wendbaarheid is geen modeterm, maar een voorwaarde om relevant te blijven.”
Onrust gebruiken als versneller
Andringa: “Klanten verwachten snelheid, eenvoud en persoonlijke dienstverlening. Ze vergelijken hun verzekeraar niet alleen met andere verzekeraars, maar met digitale platforms die realtime werken en moeiteloos functioneren. Wie juist in deze periode zijn fundament versterkt, kan aan die verwachtingen voldoen. Niet ondanks de onzekerheid, maar dankzij de keuzes die daaruit voortkomen.
De vraag is niet of er opnieuw een schok komt. De vraag is wie er dan klaar voor is. Verzekeraars die hun systemen moderniseren, AI strategisch inzetten en samenwerking versterken, zullen niet alleen overeind blijven. Net zoals bij hun internationale peers kunnen Nederlandse verzekeraars de onrust gebruiken als versneller van hun transformatie en daarmee van hun concurrentiekracht.”
Samenvatting
“Verzekeraars opereren in een wereld waarin onzekerheid sneller en complexer groeit dan ooit. Klimaatrisico’s, cyberdreigingen, geopolitiek en strengere regelgeving zetten druk op bestaande bedrijfsmodellen. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe kansen voor groei. Door IT-landschappen te vereenvoudigen, data toegankelijk te maken en AI strategisch in te zetten, kunnen verzekeraars hun weerbaarheid vergroten én innovatie versnellen. Organisaties die nu investeren in technologie, samenwerking en cultuur zijn beter voorbereid op toekomstige schokken en kunnen onzekerheid gebruiken als versneller van hun transformatie.”
