De datacenters die de huidige AI-infrastructuur aandrijven, groeien in omvang en complexiteit, waardoor het voor de verzekeringssector steeds moeilijker wordt om de dekking te bieden die financiering vereist. De bouwkosten voor één locatie kunnen oplopen tot $ 20 miljard en verder stijgen zodra de technologie is geïnstalleerd, zo blijkt uit de Sigma Insights van Swiss Re Institute
Deze waardeaccumulatie vergroot volgens het rapport de impact van fysieke risico’s, waaronder natuurrampen. “Uit onze modellen blijkt dat meer dan een kwart van de Amerikaanse datacentercapaciteit zich mogelijk bevindt op locaties met ≥3 dagen per jaar met zware hagelbuien. Meer dan 40% van de capaciteit zou zich ook in gebieden met een significant tot zeer hoog tornado-risico kunnen bevinden. Waterschade door defecte koeling, kwetsbaarheden in de stroomvoorziening en nieuwe ontstekingsbronnen voor brand zijn bijkomende, opkomende risico’s voor datacenters.”
Cruciale AI-infrastructuur
Datacenters vormen een cruciale AI-infrastructuur en huisvesten de fysieke technologie achter de snelle groei van de sector. De kapitaaluitgaven van de ‘grote vijf’ cloudserviceproviders, ook wel hyperscalers genoemd, zullen naar verwachting in 2026 de $ 600 miljard overschrijden, een jaarlijkse stijging van 36%. Ongeveer 75%, oftewel $ 450 miljard, van die uitgaven is direct gekoppeld aan fysieke AI-infrastructuur in grote datacenters, zoals servers of grafische processoren (GPU’s).
De wereldwijde datacentersector zal naar verwachting tot 2030 met een samengesteld jaarlijks groeipercentage (CAGR) van 14% groeien, waarbij de VS de snelste groei laten zien, aldus JLL. De Amerikaanse bouwuitgaven voor datacenters hebben de groei van de totale niet-residentiële bouw ruimschoots overtroffen.
Bouw datacenters zorgt voor groeiende vraag naar verzekeringen
De vraag naar datacenterverzekeringen is navenant toegenomen. De wereldwijde verzekeringspremies voor datacenters zullen naar verwachting stijgen tot $ 24,2 miljard in 2030, tegenover $ 10,6 miljard in het voorgaande jaar.
“Het herverzekeren van datacenters op deze schaal is complex, zowel tijdens de bouw als vooral tijdens de operationele fase,. Hoewel het bouwrisico voornamelijk betrekking heeft op het creëren van het object (uitdagingen zijn onder andere fysieke gevaren, onderlinge afhankelijkheden van onderaannemers en vertragingen), gaat het operationele risico over het continu beschikbaar houden van een waardevol, kritiek systeem met meerdere gebruikers. Zodra GPU’s, gebruikers en diensten operationeel zijn, nemen zowel de waarde als de operationele complexiteit toe, waardoor bedrijfsonderbrekingen (BI), huurverlies en serviceonderbrekingen cruciaal worden. We zien ook opkomende risicofactoren in de stijgende verzekerde waarde van locaties die gevoelig zijn voor catastrofes.”
Datacenterbouw: Projecten van $ 20 miljard brengen schaal- en complexiteitsuitdagingen met zich mee voor herverzekeraars
De datacenters die tegenwoordig worden gebouwd ter ondersteuning van AI-workloads zijn groter, zowel qua omvang als qua technische complexiteit, dan de kleinere, traditionele constructies uit het verleden. Dat waren bekende risico’s voor verzekeraars, terwijl de nieuwe datacenters worden gebouwd als campussen met dichte systemen en nauwe operationele onderlinge afhankelijkheden die de risico’s op individuele locaties versterken. Deze kapitaalintensieve projecten vereisen geavanceerde koelsystemen, hoogspanningsvoorzieningen en back-upinfrastructuur, geavanceerde hardware en robuuste beveiligingssoftware. De totale bouwkosten kunnen oplopen tot meer dan $ 20 miljard, wat kan verdubbelen na de installatie van GPU’s en andere technologie.
De behoefte aan verzekeringsdekking voor deze grote projecten wordt gedreven door de miljardenfinanciering die nodig is. Dit leidt tot een vraag naar zeer hoge verzekerde limieten voor één enkele datacenterlocatie. Financieringsinstellingen eisen limieten die de volledige bouwkosten dekken, zelfs als de maximaal waarschijnlijke verliesscenario’s veel lager liggen. De herverzekeringssector kan slechts een fractie van deze limiet ondersteunen tegen concurrerende tarieven voor traditionele bouwrisicoverzekeringen.
Borgsommen voor grote bouwprojecten en verzekeringen tegen wanbetaling door onderaannemers worden steeds belangrijker met deze toename in technische complexiteit. Elke locatie is afhankelijk van talrijke gespecialiseerde onderaannemers en wanbetalingen kunnen leiden tot vertragingen en bredere projectverstoringen.
Bouwboom in gebieden met een hoog risico op natuurrampen
In de VS zorgen de grote land- en hernieuwbare energiebehoeften van nieuwe datacenters ervoor dat ze steeds vaker worden gebouwd op locaties die gevoeliger zijn voor natuurrampen. Dit is een toenemend risico, aangezien gegevens van Sigma aantonen dat de verzekerde verliezen als gevolg van natuurrampen op de lange termijn gemiddeld met 5-7% per jaar in reële termen stijgen. Dit omvat gebieden die risico lopen op zware convectieve stormen (SCS), die met name de VS en Europa treffen en in 2025 wereldwijd $ 51 miljard aan schade veroorzaakten.
Het probleem wordt verergerd wanneer ontwikkelaars grote clusters van datacenters dicht bij elkaar bouwen, zoals gebeurt in plaatsen als Abilene, Texas, en in Virginia. Het plaatsen van meerdere locaties binnen een straal van ongeveer 32 kilometer betekent dat een regionale natuurramp een hoge concentratie van verzekerde waarde tegelijk kan treffen.
Een aanzienlijk deel van de Amerikaanse datacentercapaciteit bevindt zich mogelijk ook op plaatsen met een verhoogd risico op zware hagelbuien. Met behulp van Swiss Re’s CatNet®-tool voor het beoordelen van catastrofale risico’s hebben we gegevens over geplande en bestaande datacentercapaciteit (beschikbaar bij het Amerikaanse ministerie van Energie, per county) geanalyseerd. Hieruit bleek dat meer dan een kwart van de Amerikaanse datacentercapaciteit zich zou kunnen bevinden op locaties met gemiddeld ≥3 dagen met zware hagelbuien per jaar, berekend over een historische periode van 64 jaar.
De concentratie is vergelijkbaar wanneer deze wordt gemodelleerd onder de huidige klimatologische omstandigheden. Dit is met name belangrijk, omdat datacenters door hun constructie gevoelig zijn voor waterschade. Belangrijke factoren zijn onder andere grote oppervlakten, daken met een geringe helling, talrijke doorvoeringen in de grond voor gebouwinstallaties en de hoge gevoeligheid van apparatuur voor vochtigheid. De campussen omvatten ook kritieke buitenapparatuur, die direct blootgesteld kan worden aan hagel en puin.
In het geval van tornado’s schatten we dat ongeveer 40% van de datacentercapaciteit in de VS zich in gebieden met een significant tot zeer hoog aantal tornadodagen kan bevinden (≥ 3 dagen per jaar met tornado’s ≥ (E)F1, of Enhanced Fujita 1), wat betekent dat het voorkomen van een EF1+ niet onwaarschijnlijk is gedurende een verzekeringsperiode.
Het spoor en het puinveld van een tornado kunnen gemakkelijk over verschillende gebouwen op dezelfde campus trekken en meerdere gebouwen tegelijk beschadigen. Een enkele gebeurtenis kan leiden tot een hoger verlies dan verwacht zou worden op basis van een aanname van maximaal waarschijnlijk verlies op één locatie, waarbij doorgaans slechts één gebouw of een deel ervan beschadigd raakt. In het ergste geval kan een tropische cycloon die door een dichtbevolkte markt zoals Texas trekt, leiden tot een opeenstapeling van verliezen, waarbij wind en overstromingen tegelijkertijd veel campussen en gedeelde infrastructuur treffen.
Lithiumbatterijen creëren nieuwe brandrisico’s
Brand is een belangrijke oorzaak van de ernst van verliezen in traditionele datacenters. Hoewel brand slechts verantwoordelijk was voor 10,9% van de schadegevallen, was het wel verantwoordelijk voor 42,3% van de schadekosten, volgens een 15-jarig onderzoek van FM. In nieuwbouw zien we een belangrijke operationele verandering in de integratie van lithium-ion-batterijback-upunits (BBU’s) in serverracks. Deze BBU’s creëren een ontstekingsbron “die voorheen niet bestond” in de ruimtes met dataverwerkingsapparatuur, wat de intensiteit en frequentie van brandschade kan verhogen.
Deze veranderende trend is terug te zien in de steeds verder ontwikkelende richtlijnen van FM voor schadebeperking, die nu een verhoogde brand- en apparatuurbeveiliging voor nieuwe datacenters aanbevelen. De volledige herziening van 2026 verhoogde de aanbevolen brandwerendheid voor wanden van één uur naar twee uur om brandgevaar te beperken en introduceerde strengere eisen voor sprinklersystemen. Naast uitvaltijd vormen ongecontroleerde thermische gebeurtenissen een risico voor de veiligheid van werknemers en kunnen ze structurele schade veroorzaken. Recente voorbeelden zijn een overheidsstop in Korea en een incident in Singapore met een explosie.
Vloeistofkoeling creëert nieuwe risico’s met betrekking tot ‘ontsnapte vloeistoffen’
De richtlijnen voor schadebeperking van 2026 bevatten nu ook een uitgebreide sectie over vloeistofkoeling. Vloeistofgerelateerde verliezen vertegenwoordigden bijna 24% van de totale schadekosten van datacenters, volgens een 15-jarige FM-evaluatie. Brandgerelateerde lekkage van sprinklersystemen was verantwoordelijk voor 9,3% van de schadekosten, terwijl nog eens 10% afkomstig was van schade door ontsnapte vloeistoffen als gevolg van nieuwe koelsystemen. Moderne, krachtige GPU’s genereren aanzienlijk meer warmte dan traditionele servers vanwege hun hoge stroomverbruik. Als reactie hierop verving effectievere vloeistofkoeling direct op de chip de traditionele luchtkoeling. De toegenomen schaal en complexiteit van koelnetwerken creëren risico’s op waterschade door onjuiste installatie of onderhoud, met name als aannemers geen gespecialiseerde ervaring hebben met datacenters en leidingen met een grote diameter.
Waterschaarste en lokaal waterbeleid kunnen de bedrijfsvoering ook direct beperken. Als gemeenten de watervoorziening verminderen vanwege droogte of capaciteitsproblemen, moet de locatie mogelijk overschakelen naar een andere koelmodus of tijdelijk worden stilgelegd om schade aan apparatuur te voorkomen.
Energievoorziening als risico: eigen opwekking, batterijopslag en de complexiteit van het elektriciteitsnet.
De grootste oorzaak van BI-risico’s voor datacenters is de stroomvoorziening, die verantwoordelijk is voor 45% van de storingen, volgens de Global Data Center Survey van het Uptime Institute. Energieverslindende GPU’s en hoogefficiënte koeling verhogen de energiebehoefte aanzienlijk.
Traditionele servers hadden 5-15 kilowatt per rack nodig, maar AI-servers kunnen meer dan 100 kilowatt per rack vereisen. Er wordt zelfs gesproken over het herstarten van ontmantelde conventionele kerncentrales om te voldoen aan de stroomvraag van datacenters. Waar een netaansluiting niet snel genoeg kan worden gerealiseerd, bouwen ontwikkelaars nu energiecentrales op locatie, wat nieuwe risico’s met zich meebrengt.
Rapporten suggereren dat ongeveer 30% van de geplande datacentercapaciteit in de VS eigen stroomopwekking zou kunnen hebben. Sommige hyperscalers zetten nu speciale energiecentrales achter de meter in om netcongestie te voorkomen. Batterij-energieopslagsystemen (BESS) worden ook geïntegreerd in datacenters, maar brengen aanzienlijke risico’s met zich mee op het gebied van brand, explosies en giftige gassen. Belangrijke overwegingen zijn de werking van de eigen stroomopwekking en -opslag, en of er een betrouwbare derde partij bij betrokken is, aangezien stroomopwekking geen kernactiviteit is geweest voor ontwikkelaars van datacenters.
Cyberrisico: de toenemende internetconnectiviteit van operationele technologieën kan de kwetsbaarheid vergroten
Het cyberrisico in datacenters varieert per operationeel model. Faciliteiten die klantgegevens hosten, zijn aantrekkelijke doelwitten en kunnen een hoge blootstelling aan cyberaanvallen met zich meebrengen. Dit werd aangetoond door recente incidenten die tot verstoring van de dienstverlening leidden.
Hoewel hyperscalers vaak als minder risicovol worden beschouwd vanwege hun volledige controle over de infrastructuur, creëert de toenemende internetconnectiviteit van operationele technologieën zoals stroomvoorziening, koeling, beveiliging en monitoringsystemen nieuwe cyberkwetsbaarheden in moderne datacenters.
Concentratierisico door gecorreleerde verliezen bij meerdere verzekerden en verzekeringslijnen
Transparantie in accumulatie is cruciaal, aangezien verzekerde portefeuilles onbedoeld concentratie kunnen opbouwen. Grote datacenters worden soms aan risicodragers aangeboden in afzonderlijke verzekeringsprogramma’s (bijvoorbeeld afzonderlijk voor gebouw, apparatuur en energiecentrales), waardoor capaciteitsaccumulatie moeilijk te volgen is voor verzekeraars. Dit kan ertoe leiden dat één schadegeval meerdere verzekeringsprogramma’s beïnvloedt.
Grote datacenters concentreren ook veel huurders en verzekerde belangen binnen één fysieke locatie, vaak achter gemeenschappelijke kritieke systemen zoals stroomvoorziening, koeling en brandbeveiliging. Dit verhoogt de kans op meerdere gelijktijdige claims als gevolg van één incident.
Implicaties voor verzekeringstechniek en risicomanagement
De datacenterindustrie evolueert van een relatief risicoarme omgeving met elektronische apparatuur naar complexe faciliteiten met een hoge energiedichtheid die geavanceerde, meerlaagse beschermingsstrategieën vereisen. In sommige gevallen wordt nieuwe infrastructuur uitgerold voordat onderzoekers de kans hebben gehad om de bijbehorende risico’s volledig te beoordelen en voordat er voorschriften beschikbaar zijn om deze te beperken.
Verzekeraars hebben ruime ervaring met traditionele datacenters, maar slechts een paar grote, geavanceerde faciliteiten zijn nog volledig operationeel, waardoor de empirische schade-ervaring beperkt is. In deze omgeving hangt het succes van de verzekeringstechniek niet alleen af van de capaciteit, maar ook van een gespecialiseerde technische beoordeling en een gedisciplineerd accumulatiebeheer.
