Ongeveer 50% van de bedrijven ziet een verlamming van de toeleveringsketen en een wereldwijde internetstoring als de twee meest plausibele Black Swan-scenario’s in de komende vijf jaar. Geopolitieke onrust over de hele wereld maskeert risico’s van grote impact op het klimaat, de gezondheid en toekomstige technologie. Dat zijn enkele uitkomsten uit een recent onderzoek van Allianz Commercial naar Black Swan-risico’s: zeldzamen, onverwachte gebeurtenissen met een enorme impact op de maatschappij of economie, die achteraf gezin logisch lijken maar vooraf onvoorspelbaar zijn.
Voorbeelden van ‘Black Swan’-calamiteiten zijn bijvoorbeeld de aanslagen van 9/11 in 2001 in de VS, de wereldwijde financiële crisis van 2008 en de COVID-19-pandemie. Allianz Research schat de cumulatieve wereldwijde bbp-schade als gevolg van de pandemie tussen 2020 en 2023 op ongeveer $ 12 biljoen. Naast de enorme financiële en zakelijke kosten hebben dergelijke gebeurtenissen doorgaans langdurige gevolgen, resulterend in geopolitieke en maatschappelijke verschuivingen die nog vele jaren na de initiële gebeurtenis aanhouden.
Meest plausibele Black Swan-scenario
Volgens een nieuwe analyse van de Allianz Risk Barometer beschouwt meer dan de helft van de ruim 3.000 respondenten (51%) een wereldwijde verlamming van de toeleveringsketen als gevolg van een geopolitiek conflict als het meest plausibele Black Swan-scenario dat hun bedrijf de komende vijf jaar zou kunnen beïnvloeden. De angst voor een wereldwijde internetstoring staat op de tweede plaats (47%), wat de toenemende bewustwording van cyber- en kunstmatige intelligentie (AI)-risico’s onder bedrijfsleiders weerspiegelt.
Thomas Lillelund, CEO van Allianz Commercial: “Hoewel Black Swan-gebeurtenissen niet direct waarschijnlijk lijken, worden deze zeldzame, zeer ingrijpende gebeurtenissen steeds plausibeler geacht en zouden ze door directies moeten worden overwogen gezien hun potentiële gevolgen. De groeiende onderlinge verbondenheid van zowel fysieke als digitale toeleveringsketens betekent dat verstoringen zich nu veel sneller verspreiden en tot grote verliezen kunnen leiden. In de huidige gefragmenteerde geopolitieke omgeving moeten bedrijven extra inzetten op veerkracht en geïntegreerd risicomanagement om de volgende perfecte storm te doorstaan.”
Geopolitiek is een belangrijke drijfveer voor Black Swans.
Gezien de huidige geopolitieke situatie is het geen verrassing dat een verlamming van de toeleveringsketen als gevolg van een geopolitiek conflict wordt beschouwd als het meest plausibele Black Swan-scenario. De dreiging van tarieven, handelsoorlogen en protectionisme, evenals verstoringen van toeleveringsketens en scheepvaart als gevolg van regionale conflicten in het Midden-Oosten en Rusland/Oekraïne, staan bovenaan de agenda van elke directie.
Allianz Research schat dat de cumulatieve bbp-schade over een periode van twee jaar, veroorzaakt door een wereldwijde verstoring van de toeleveringsketen op de schaal van de oorlog in Oekraïne, kunnen oplopen tot $ 1,5 biljoen dollar. Politieke risico’s springen er volgens de respondenten uit als een belangrijke potentiële trigger voor Black Swan-gebeurtenissen.
Massale sociale onrust en politieke instabiliteit worden wereldwijd beschouwd als het vierde meest plausibele scenario (29%) en vormen een van de drie belangrijkste risico’s in Noord- en Zuid-Amerika (31%), Afrika en het Midden-Oosten (41%), en bijvoorbeeld ook in Frankrijk (42%). Een plotselinge ineenstorting van een grote financiële instelling of een staatsschuldencrisis, leidend tot een wereldwijde liquiditeitscrisis en ernstige marktvolatiliteit, staat op de derde plaats (30%).
De onderlinge verbondenheid en afhankelijkheid van zowel fysieke als digitale toeleveringsketens vergroten mogelijk de kwetsbaarheid in een tijd van geopolitieke onzekerheid, snelle technologische vooruitgang en klimaatverandering. Bedrijven en wereldwijde toeleveringsketens zijn ook kwetsbaarder voor Black Swan-gebeurtenissen als gevolg van de groeiende concentratie van economische activiteit op een beperkt aantal cruciale leveranciers van producten en leveranciers in sectoren zoals AI en digitale diensten, halfgeleiders, zeldzame-aardemetalenprocessors en transitietechnologieën.
Bedrijfsgrootte beïnvloedt risicoperceptie
Een wereldwijde verlamming van de toeleveringsketen als gevolg van een geopolitiek conflict dat het transport van goederen en grondstoffen belemmert, staat bovenaan de lijst voor zowel grote bedrijven (meer dan $ 500 miljoen jaaromzet, 55% van de respondenten) als middelgrote bedrijven (meer dan $ 100 miljoen tot $ 500 miljoen, 52%). Daarentegen maken kleinere bedrijven (< $ 100 miljoen) zich het meest zorgen over de impact van een wereldwijde internetstoring (45%), wat het op één na meest waarschijnlijke scenario is voor grotere en middelgrote bedrijven.
De derde meest plausibele ‘Black Swan’ voor middelgrote en kleinere bedrijven is de plotselinge ineenstorting van een grote financiële instelling, terwijl grotere bedrijven zich meer zorgen maken over het risico van een gelijktijdige klimaatramp en een stroomstoring, zoals een hittegolf die bosbranden en wijdverspreide stroomuitval veroorzaakt. Multinationale ondernemingen hebben het voordeel van grotere budgetten en meer gediversifieerde portfolio’s en voelen zich daarom beter voorbereid om de risico’s van een gebeurtenis zoals een grote internetstoring te beperken dan hun kleinere en middelgrote tegenhangers.
Michael Bruch, Global Head of Risk Consulting Advisory Services bij Allianz Commercial: “Het bewustzijn van Black Swans en de noodzaak om weerbaarheid op te bouwen is de afgelopen jaren toegenomen, maar bedrijven kunnen zich nooit volledig voorbereiden op zeldzame gebeurtenissen met grote impact, zoals een wereldwijde stroomstoring of een onvoorziene klimaatramp. Het vergroten van de organisatorische wendbaarheid, het bevorderen van een risicobewuste cultuur en het ontwikkelen van schaalbare responsplannen voor uiteenlopende scenario’s blijven de meest praktische stappen om zich voor te bereiden op Black Swan-gebeurtenissen. Verzekeraars kunnen een cruciale rol spelen bij het helpen van bedrijven om hun weerbaarheid te versterken op gebieden zoals cyberrisico’s en door te zorgen voor beter onderbouwde beslissingen bij het beoordelen en selecteren van kritieke leveranciers.”
De negen meest plausibele Black Swan-scenario’s
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen als gevolg van een geopolitiek conflict waarbij meerdere grote economieën betrokken zijn, waardoor het transport van goederen en grondstoffen stil komt te liggen. 51%
- Wereldwijde internetuitval veroorzaakt door een grote cyberaanval of communicatiestoring, waardoor digitale activiteiten en communicatie wereldwijd worden verstoord. 47%
- Plotselinge ineenstorting van een grote financiële instelling of een staatsschuldencrisis / fiscale instabiliteit op overheidsniveau, leidend tot een wereldwijde liquiditeitscrisis en ernstige marktvolatiliteit. 30%
- Massale sociale onrust en politieke instabiliteit (bijv. wijdverspreide protesten, stakingen of populistische bewegingen die het bestuur en de bedrijfscontinuïteit in meerdere regio’s verstoren). 29%
- Gelijktijdige klimaatramp en uitval van het energienet (bijv. een hittegolf die bosbranden en wijdverspreide stroomuitval in een regio/meerdere regio’s veroorzaakt). 29%
- Snelle, onverwachte wijziging van de regelgeving (zoals een wereldwijd verbod op een belangrijke technologie of materiaal) die onmiddellijke aanpassing van het bedrijfsmodel afdwingt. 21%
- Doorbraak in kwantumcomputing waardoor de huidige encryptie verouderd raakt en gevoelige gegevens en kritieke infrastructuur worden blootgesteld aan cyberdreigingen. 19%
- Heropleving van een wereldwijde gezondheidscrisis (bijv. Een pandemie of uitbraak van antimicrobiële resistentie die de gezondheidszorgsystemen overweldigt en de bedrijfsvoering wereldwijd ontwricht.: 17%
- Schaarste aan hulpbronnen (bijv. verlies aan biodiversiteit, waterbeschikbaarheid) die belangrijke bedrijfsactiviteiten beïnvloedt. 9%
De Top 3 per regio:
Europa
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen: 57%
- Wereldwijde internetuitval : 40%
- Plotselinge ineenstorting van een grote financiële instelling: 32%
Amerika’s
- Wereldwijde internetuitval : 49%
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen: 43%
- Massale sociale onrust en politieke instabiliteit: 31%
Azie Pacific
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen: 48%
- Wereldwijde internetuitval : 39%
- Plotselinge ineenstorting van een grote financiële instelling: 28%
Adrika en Midden-Oosten
- Wereldwijde internetuitval : 51%
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen: 48%
- Massale sociale onrust en politieke instabiliteit: 41%
Nederland
- Verlamming van de wereldwijde toeleveringsketen: 67%
- Massale sociale onrust en politieke instabiliteit: 36%
- Wereldwijde internetuitval : 33%
https://commercial.allianz.com/news-and-insights/reports/business-black-swans.html
