Geopolitieke spanningen, tekorten, cyberdreigingen, klimaatverandering en regelgevingsdruk verzwakken de toeleveringsketens, die primair zijn ontworpen voor kostenoptimalisatie, permanent. Dat is een van de uitkomsten uit de 7e editie van de KYU Supply Chain Risk Barometer, geproduceerd in samenwerking met Arts & Métiers, France Supply Chain, AMRAE en Belrim. De barometer laat zien dat toeleveringsketens momenteel te maken hebben met structurele instabiliteit. 55% van de respondenten beschouwt geopolitiek risico als het meest kritieke risico.
De afgelopen jaren heeft het besef dat de supply chain een existentieel risico kan vormen in geval van falen of non-conformiteit van één schakel, bedrijven ertoe aangezet om steeds volwassener risicobeheersystemen in te voeren. ”Zichtbaarheid, digitalisering, samenwerking met leveranciers, versterking van de voorraden, decentralisatie van de sourcing en herlokalisatie in de buurt van de consumptiemarkten. De uitdagingen van de noodzakelijke veerkracht van de supply chain worden steeds meer geïntegreerd in de besluitvormingsprocessen op het gebied van investeringen en inkoopstrategie”, aldus de onderzoekers,
Volgens hen moeten bedrijven hun denkwijze veranderen. “Veerkracht wordt net zo strategisch als prestaties. Dit vereist diversificatie van middelen, beter inzicht in leveranciers, versterking van de samenwerking met het ecosysteem en integratie van risico’s in strategische beslissingen. De toeleveringsketen ontpopt zich daarmee als een belangrijke hefboom voor concurrentievermogen en soevereiniteit in een gefragmenteerde en onzekere wereld.”
Welke oplossingen worden overwogen?
- 78% van de respondenten overweegt om dubbele sourcing in hun toeleveringsketen te implementeren.
- Het monitoren van prestatie-indicatoren blijft voor 56% van de respondenten essentieel voor het beheer van operationele risico’s
- Door problemen bij leveranciers, zoals vertragingen, non-conformiteiten of voorraadniveaus, snel op te sporen, kan effectief worden opgetreden door samen met hen actieplannen uit te voeren of kritieke bevoorradingen veilig te stellen.
- 64% van de respondenten is van plan back-ups in te voeren bij hun leveranciers (meerdere locaties, gedelokaliseerde voorraden, enz.).
- Nu de belangen van klanten en leveranciers in een internationaal klimaat dat volop in beweging is steeds meer naar elkaar toe groeien, moedigen opdrachtgevers hun leveranciers aan om capaciteit te ontwikkelen in de buurt van hun productie- of distributielocaties om nieuwe douanebarrières te omzeilen en de bevoorrading veilig te stellen
- In kaart brengen en evalueren van de maturiteit van het riskmanagement van leveranciers
- In kaart brengen van de supply chain (nauwkeurige lokalisatie van leverancierslocaties)
De verzekeringsmarkt… steeds selectiever
Verzekeringen worden al lang beschouwd als een belangrijk instrument voor de bescherming van de balans en de resultatenrekening en blijven een essentiële pijler van het risicobeheer van bedrijven. “De huidige toestand van de verzekeringsmarkt bevestigt echter een ingrijpende en duurzame evolutie van de rol ervan in het managen van supply chain-risico’s. Na een aantal jaren van aanzienlijke verscherping kent de markt sinds 2025 een geleidelijke herbalancering, gedreven door de komst van nieuwe spelers, de terugkeer van aanzienlijke capaciteiten op bepaalde lijnen en een intensivering van de concurrentie op de als meest volwassen beschouwde rekeningen. Deze ontspanning blijft echter zeer contrastrijk, afhankelijk van de branche, de sector en de geografische zone.”
Volgens de onderzoekers zijn verzekeraars steeds selectiever, technischer en voorwaardelijker geworden. “Op het gebied van schade- en bedrijfsschadeverzekeringen is de capaciteit over het algemeen weer ruim voldoende voor grote, goed beheerde accounts, met premieverlagingen die kunnen oplopen tot 10 à 15 %. Daarentegen blijven sectoren die als kwetsbaar worden beschouwd – agrovoeding, logistiek of temperatuurgecontroleerde sectoren, kapitaalintensieve industrieën of sectoren die blootstaan aan natuurrampen – kampen met capaciteitsbeperkingen, lagere streefcijfers en strengere preventie-eisen. De garanties in verband met natuurrampen blijven onder grote druk staan, wat nog wordt versterkt door de stijging van de wettelijke premies en de toegenomen waakzaamheid van verzekeraars ten aanzien van sterk blootgestelde gebieden.”
Geopolitieke en klimatologische risico’s blijven de grenzen van de verzekerbaarheid hertekenen. Bepaalde gebieden – of het nu gaat om regio’s in open conflict, gebieden die onderhevig zijn aan chronische politieke onrust of gebieden die blootstaan aan extreme weersomstandigheden – worden structureel uitgesloten of onderworpen aan ontmoedigende tariefvoorwaarden. Omgekeerd leiden blinde vlekken in de toeleveringsketen automatisch tot uitsluitingen, hoge eigen risico’s of een regelrechte terugtrekking van verzekeraars.
C o n c l u s i es
In een gespannen geopolitieke context, waarin de handelsbetrekkingen tussen blokken worden geherconfigureerd, de wereldeconomie kwetsbaar is en de gevolgen van de klimaatverandering steeds ernstiger worden, moeten bedrijven hun supply chain aanpassen aan een nieuw tijdperk en zich de middelen verschaffen om wendbaar te blijven, zodat ze in staat zijn om steeds minder voorspelbare, maar steeds vaker voorkomende schokken op te vangen, te incasseren en zich te herstellen.
Het jaar 2025 heeft bevestigd dat de globaliseringscyclus, gebaseerd op stabiliteit, kostenoptimalisatie, soepele handel en concentratie van waardeketens, nu ten einde is. “De wereldeconomie is een nieuw tijdperk ingegaan, gekenmerkt door fragmentatie van de handel, de opkomst van blokken en de terugkeer van de strategische rol van staten. De toename van geopolitieke spanningen, de verscherping van het handelsbeleid, bilaterale onderhandelingen over douanerechten, toenemende regelgeving en de intensivering van klimaatveranderingen hebben het klimaat waarin bedrijven opereren ingrijpend veranderd.”
De lessen van deze 7e editie tonen volgens AMRAE aan dat, hoewel het bewustzijn nu algemeen gedeeld wordt, er nog veel ruimte voor verbetering is. “Het vergroten van de zichtbaarheid, het decentraliseren van kritieke afhankelijkheden, het diversifiëren van bevoorradingsbronnen, het integreren van risicobeheer in strategische beslissingen en het nauwer samenbrengen van supply chain, finance en risicobeheer zijn belangrijke hefbomen om zich aan te passen aan een nieuwe realiteit.”
Top 10 toenemende kriticiteit
- Openlijke conflicten en hybride oorlogen veranderen belangrijke gebieden voor de wereldhandel in systemische breekpunten.
- Het risico op tekorten duikt opnieuw op, op het snijvlak van geopolitiek, energietransitie en klimaatverandering.
- In een context van hybride oorlogvoering zijn cyberaanvallen sterker gericht op industriële toeleveringsketens.
- Geringe groei, politieke onzekerheid, veranderend gedrag: de prognoses blijven fragiel en de industriële modellen staan onder druk.
- Stijgende lonen, energie- en transportkosten, koolstofbelasting en douanerechten hebben een impact op de bevoorradingskosten.
- Het aantal faillissementen van leveranciers bereikt een hoogtepunt in een context van zwakke groei en intense handelsspanningen.
- Normatieve en douanemaatregelen staan centraal in de handelsoorlog, ten koste van extra kosten en toenemende onzekerheid.
- Technologische transities en vergrijzing leiden tot een tekort aan arbeidskrachten, met name in technische beroepen.
- Extreme weersomstandigheden komen steeds vaker voor, maar de daarmee gepaard gaande wereldwijde economische schades zijn dit jaar aanzienlijk afgenomen.
- Aanhoudende conflicten en geopolitieke instabiliteit hebben de logistieke stromen langer, duurder en onzekerder gemaakt.
