Volgens een nieuw rapport Global Value Chains Outlook 2026: Orchestrating Corporate and National Agility e van het World Economic Forum maken structurele verstoringen een heroverweging van investeringsstrategieën noodzakelijk, waarbij drie op de vier bedrijfsleiders veerkracht als drijvende kracht achter groei prioriteit geven. De huidige volatiliteit weerspiegelt een fundamentele herstructurering van mondiale waardeketens, aangedreven door geopolitiek, industriebeleid, de energietransitie en technologische versnelling.
Het rapport schetst een tweeledige weg voorwaarts – het definiëren van strategische imperatieven voor de industrie en een blauwdruk voor het industriebeleid – terwijl een aanvullende interactieve tool bedrijven en overheden helpt bij het beoordelen van productie-risico’s, sterke punten en hiaten.
Volgens het deze week gepubliceerd rapport van het World Economic Forum zijn mondiale waardeketens een tijdperk van structurele volatiliteit ingegaan, waardoor bedrijven en overheden gedwongen worden om opnieuw te evalueren hoe en waar ze investeren en produceren. Uit het rapport blijkt dat bijna drie op de vier bedrijfsleiders nu prioriteit geven aan investeringen in veerkracht, waarbij 74% veerkracht als een motor voor groei beschouwt.
Tegen de achtergrond van geopolitieke fragmentatie, versnelde technologische veranderingen en toenemende beperkingen op het gebied van hulpbronnen, onderzoekt het nieuwe rapport dat in samenwerking met Kearney is opgesteld, hoe bedrijven en overheden concurrerend kunnen blijven nu disruptieve veranderingen een permanent kenmerk zijn geworden in plaats van een cyclische schok.
“Volatiliteit is niet langer een tijdelijke verstoring, maar een structurele situatie waar leiders rekening mee moeten houden”, aldus Kiva Allgood, Managing Director van het World Economic Forum. “Concurrentievoordeel komt nu voort uit vooruitziendheid, optionaliteit en coördinatie van ecosystemen. Bedrijven en landen die deze capaciteiten samen opbouwen, zullen het best gepositioneerd zijn om investeringen aan te trekken, de bevoorrading veilig te stellen en de groei te ondersteunen in een steeds verder gefragmenteerde wereldeconomie.”
De omvang van de verschuiving is al duidelijk zichtbaar. Alleen al in 2025 hebben tariefverhogingen tussen grote economieën meer dan $ 400 miljard aan wereldwijde handelsstromen herschikt, terwijl verstoringen op belangrijke scheepvaartroutes de kosten voor containervervoer met 40% op jaarbasis hebben opgedreven, wat duidt op een beslissende verschuiving van kortstondige schokken naar blijvende onzekerheid. Tegelijkertijd groeit de productie in de geavanceerde economieën in het laagste tempo sinds 2009, terwijl alleen al in 2025 wereldwijd meer dan 3.000 nieuwe handels- en industriebeleidsmaatregelen zijn ingevoerd – meer dan drie keer zoveel als tien jaar geleden. Samen onderstrepen deze krachten waarom de veerkracht van de toeleveringsketen een centrale factor is geworden voor het nationale concurrentievermogen en de bedrijfsstrategie.
Een centraal onderdeel van het rapport is de lancering van de Manufacturing and Supply Chain Readiness Navigator, een nieuwe digitale tool die deze inzichten vertaalt naar bruikbare informatie. De Navigator maakt gebruik van toonaangevende wereldwijde indices en ondersteunt strategische besluitvorming over industriebeleid en het ontwerp van de voetafdruk van de productiesector. Overheden kunnen de Navigator gebruiken om concurrentiekloven te diagnosticeren en prioriteiten te stellen voor hervormingen, terwijl bedrijven de gereedheid van de infrastructuur en de volwassenheid van het ecosysteem kunnen beoordelen bij het nemen van beslissingen over vestigingsplaatsen en investeringen.
Het rapport benadrukt ook hoe gerichte nationale benaderingen het concurrentievermogen van de productiesector al beïnvloeden. In Ierland verbindt Skillnet Ireland, een door bedrijven geleid initiatief voor bijscholing, de overheid, het bedrijfsleven en het onderwijs om gesubsidieerde opleidingen aan te bieden die zijn afgestemd op de behoeften van de industrie. In China heeft grootschalige investering in digitale infrastructuur in het kader van het New Infrastructure-initiatief realtime industriële connectiviteit mogelijk gemaakt door de wijdverbreide uitrol van 5G. In Qatar versterkt een nationaal dashboard dat essentiële voedingsmiddelen in realtime volgt, de voorzieningszekerheid door vroegtijdige interventie, buffervoorraden en snelle, datagestuurde reacties op verstoringen mogelijk te maken.
“De verstoring van de toeleveringsketen in 2026 zal constant en structureel zijn. Geopolitieke fragmentatie, veranderende handelsregels en tekorten aan arbeidskrachten zorgen ervoor dat de manier waarop waarde wordt gecreëerd en verplaatst, opnieuw wordt gedefinieerd”, aldus Per Kristian Hong, partner bij Kearney. “Voor leiders op het gebied van toelevering is het niet langer een prioriteit om verstoringen te voorspellen, maar om bedrijfsmodellen opnieuw te ontwerpen zodat ze onder permanente onzekerheid kunnen functioneren. Dat betekent dat er moet worden afgestapt van efficiëntiegerichte toeleveringsketens en dat er moet worden overgestapt op adaptieve netwerken die kunnen worden aangepast aan veranderende omstandigheden.”
