In 2023 ontstonden er 8,800 woningen uit transformaties van niet-woningen, zoals kantoren en winkels. Het aantal woningtransformaties is daarmee met 8% afgenomen ten opzichte van 2022. Met name het aantal transformaties uit kantoorpanden nam sterk af. Het aantal woningtransformaties uit winkelpanden nam daarentegen juist toe. Dat blijkt uit onderzoek van het CBS, in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).
Het aantal woningen dat in 2023 uit transformatie van b estaande panden is ontstaan, vormt 9% van de toevoegingen aan de woningvoorraad. Nieuwbouw blijft nog altijd de belangrijkste factor voor groei van de woningvoorraad, in 2023 waren dat 73,600 woningen. Uit een eerste voorlopige schatting zijn in het eerste halfjaar van dit jaar 3,700 woningen ontstaan uit transformaties.
| Nieuwe woningen door transformatie bestaande niet-woningen | |
| Jaar | Aantal woningtransformaties (x 1 000 ) |
| 2019 | 12,480 |
| 2020 | 10,215 |
| 2021 | 10,480 |
| 2022 | 9,565 |
| 2023 | 8,755 |
Meer woningtransformaties in voormalige winkelpanden
In 2023 werden 2,200 woningen gerealiseerd in voormalige winkelpanden, dat is 37% meer dan in het voorgaande jaar. Het aantal opgeleverde woningen per winkelpand is ook gestegen: in 2022 werden er gemiddeld bijna drie woningen per winkelpand opgeleverd, in 2023 waren dat er meer dan vier.
De meeste woningen ontstaan in voormalige kantoorpanden, namelijk 2,500 (28% van het landelijk totaal aan woningtransformaties). Dit aantal is de afgelopen jaren afgenomen. In 2022 en 2021 werden respectievelijk 3,1 en 4,500 woningen gerealiseerd in voormalige kantoorpanden. Het aandeel woningtransformaties uit industriepanden bleef ongeveer gelijk. Het aandeel woningtransformaties uit panden met een maatschappelijke functie, zoals onderwijs of gezondheidszorg, steeg licht; het absolute aantal daalde wel ten opzichte van vorig jaar.
| Woningtransformaties naar oorspronkelijke gebruiksfunctie, 2023 | |||
| Oorspronkelijke functie | 2023 (x 1 000 ) | 2022 (x 1 000 ) | 2021 (x 1 000 ) |
| Kantoor | 2,480 | 3,135 | 4,455 |
| Winkel | 2,165 | 1,580 | 1,550 |
| Overige functie | 1,935 | 2,525 | 2,355 |
| Maatschappelijke functie | 1,690 | 1,800 | 1,615 |
| Industrie | 0,485 | 0,530 | 0,505 |
In één derde van de transformaties werd (bijna) het gehele pand getransformeerd. In de overige gevallen betreft een transformatie een deeltransformatie bij meer dan de helft van de transformaties werd minder dan 50 procent van het pandoppervlak verbouwd tot woonruimte. Deze aandelen zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren.
Grootste aantal woningtransformaties in Noord-Holland
In 2023 nam het aantal woningtransformaties in Noord-Holland toe van 1.605 naar 1.960. Daarmee is Noord-Holland koploper (22% van het landelijk totaal aan woningtransformaties), gevolgd door Zuid-Holland (17%) en Gelderland (13%). Meer dan de helft van de woningtransformaties in Noord-Holland vond plaats in Amsterdam, namelijk 1.155 (13% van het landelijk totaal aan woningtransformaties). Van de vier grootste gemeenten is het aantal woningtransformaties in Rotterdam licht gestegen, van 290 naar 315. In zowel Utrecht als Den Haag daalde het aantal transformaties, met respectievelijk 33% en 29%. Bloemendaal heeft het hoogste aandeel woningtransformaties: 110 van de 124 toegevoegde woningen betrof een transformatie (89%).
